Արցախի Էլեկտրոնային Գրադարան

<img class="alignleft wp-image-40107" src="http://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2020/06/Ավետիք-Հարությունյան-e1591083548978.jpg" alt="" width="350" height="246" srcset="https://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2020/06/Ավետիք-Հարությունյան-e1591083548978.jpg 2492w, https://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2020/06/Ավետիք-Հարությունյան-e1591083548978-300x211.jpg 300w, https://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2020/06/Ավետիք-Հարությունյան-e1591083548978-768x539.jpg 768w, https://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2020/06/Ավետիք-Հարությունյան-e1591083548978-1024x719.jpg 1024w, https://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2020/06/Ավետիք-Հարությունյան-e1591083548978-150x105.jpg 150w" sizes="(max-width: 350px) 100vw, 350px" />

Հարգելի՛ այցելու,

 Ողջունում ենք Ձեզ Արցախի Էլեկտրոնային Գրադարանի (ԱԷԳ) կայքում, որի ստեղծման նպատակն է մեկտեղել Արցախի վերաբերյալ ամբողջ գիտական և գեղարվեստական գրականությունը, այն դարձնել օտարերկրացիների համար Արցախի վերաբերյալ օբյեկտիվ տեղեկատվություն ստանալու աղբյուր, խթանել Արցախի վերաբերյալ հետազոտությունների իրականացումը, ինչպես նաև որոշ չափով հակազդել ղարաբաղյան հակամարտության, պետականության կերտման ու տարբեր իրողությունների վերաբերյալ խեղաթյուրվող նյութերին:

 Ուրախ ենք, որ Արցախի վերաբերյալ տեղեկատվություն ստանալու համար այցելել եք այս կայքը: Նշենք, որ կայքում տեղադրվում են ինչպես մենագրություններ, բառարաններ, այլ լեզուներով նյութեր, այնպես էլ գիտական հոդվածներ, ինչի համար էլ շնորհակալություն ենք հայտնում հեղինակներին ու հրատարակիչներին:

Հարգանքներով`

 Արցախի Էլեկտրոնային Գրադարանի նախաձեռնող և ղեկավար,

 ԱԵԳՄՄ նախագահ, ի.գ.թ., դոցենտ Ավետիք Հարությունյան

Հարգելի՛ այցելու, Ողջունում ենք Ձեզ Արցախի Էլեկտրոնային Գրադարանի (ԱԷԳ) կայքում, որի ստեղծման նպատակն է մեկտեղել Արցախի վերաբերյալ ամբողջ գիտական և գեղարվեստական գրականությունը, այն դարձնել օտարերկրացիների համար Արցախի վերաբերյալ օբյեկտիվ տեղեկատվություն ստանալու աղբյուր, խթանել Արցախի վերաբերյալ հետազոտությունների իրականացումը, ինչպես նաև որոշ չափով հակազդել ղարաբաղյան հակամարտության, պետականության կերտման ու տարբեր իրողությունների վերաբերյալ խեղաթյուրվող նյութերին: Ուրախ ենք, որ […]


Համագործակցություն

 Արցախի երիտասարդ գիտնականների և մասնագետների միավորումը (ԱԵԳՄՄ) իր «Արցախի էլեկտրոնային գրադարան» նախագծի շրջանակներում համագործակցում է այնպիսի կառույցների հետ, ինչպիսիք են Երևանի պետական համալսարանը, Գորիսի պետական համալսարանը, «Նորավանք» գիտակրթական հիմնադրամը, Գավառի պետական համալսարանը, Ստեփանակերտի Մեսրոպ Մաշտոց համալսարանը, Արցախի պետական համալսարանը, Հայաստանի պետական տնտեսագիտական համալսարանը, Հարավօսական գիտահետազոտական ինստիտուտը և «Наша среда» կայքը:

Կայքում տեղադրելու և հանրայնացնելու նպատակով բավականին մեծ քանակով նյութեր են տրամադրել «Դիզակ» հրատարակչությունը, «Սոնա» գրատունը, ազգագրագետ Լեռնիկ Հովհաննիսյանը, բ.գ.թ., դոցենտ Լուսինե Մարգարյանը, պ.գ.թ., դոցենտ Նելլի Բաղդասարյանը և այլոք, որոնց էլ հայտնում ենք մեր խորին շնորհակալությունը:

Արցախի երիտասարդ գիտնականների և մասնագետների միավորումը (ԱԵԳՄՄ) իր «Արցախի էլեկտրոնային գրադարան» նախագծի շրջանակներում համագործակցում է այնպիսի կառույցների հետ, ինչպիսիք են Երևանի պետական համալսարանը, Գորիսի պետական համալսարանը, «Նորավանք» գիտակրթական հիմնադրամը, Գավառի պետական համալսարանը, Ստեփանակերտի Մեսրոպ Մաշտոց համալսարանը, Արցախի պետական համալսարանը, Հայաստանի պետական տնտեսագիտական համալսարանը, Հարավօսական գիտահետազոտական ինստիտուտը և «Наша среда» կայքը: Կայքում տեղադրելու և հանրայնացնելու նպատակով բավականին […]


Հետադարձ կապ

<form action="/wp-json/wp/v2/pages?page=1&order=asc&orderby=id&per_page=100#wpcf7-f201-o1" method="post" class="wpcf7-form" enctype="multipart/form-data" novalidate="novalidate">

<input type="hidden" name="_wpcf7" value="201" />
<input type="hidden" name="_wpcf7_version" value="4.9.2" />
<input type="hidden" name="_wpcf7_locale" value="hy_AM" />
<input type="hidden" name="_wpcf7_unit_tag" value="wpcf7-f201-o1" />
<input type="hidden" name="_wpcf7_container_post" value="0" />

 Ձեր անունը (պարտադիր)

    <input type="text" name="your-name" value="" size="40" class="wpcf7-form-control wpcf7-text wpcf7-validates-as-required" aria-required="true" aria-invalid="false" />

 Ձեր Email հասցեն (պարտադիր)

    <input type="email" name="your-email" value="" size="40" class="wpcf7-form-control wpcf7-text wpcf7-email wpcf7-validates-as-required wpcf7-validates-as-email" aria-required="true" aria-invalid="false" />

 Նամակի վերնագիրը

    <input type="text" name="your-subject" value="" size="40" class="wpcf7-form-control wpcf7-text" aria-invalid="false" />

 Նամակը

    <textarea name="your-message" cols="40" rows="10" class="wpcf7-form-control wpcf7-textarea" aria-invalid="false"></textarea>

 Կցել ֆայլ

    <input type="file" name="file-426" size="40" class="wpcf7-form-control wpcf7-file" aria-invalid="false" />

<input type="submit" value="Ուղարկել" class="wpcf7-form-control wpcf7-submit" />

</form>

Հասցե՝  Արցախի Հանրապետություն, ք.Ստեփանակերտ

 Էլ. Փոստ՝ info@artsakhlib.am; artsakhlib@gmail.com


Ֆինանսական աջակիցներ

Ֆինանսական աջակիցներ

Ֆինանսական աջակիցներ


Ընդհանուր տեղեկություններ

Պաշտոնական անվանումը` Արցախի Հանրապետություն կամ Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետություն

Մայրաքաղաքը` ք.Ստեփանակերտ

Պետական լեզուն` հայերեն

Պետական կրոնը` քրիստոնեություն, բնակչության 95% Հայ Առաքելական Եկեղեցու հետևորդներ են

Հիմնական օրենքը` Արցախի Հանրապետության Սահմանադրություն

Դրամական միավորը` հայկական դրամ, շրջանառության մեջ է դրվել 1993թ.

Բնակչությունը` 146.6 հազար մարդ /2013թ. հունվարի 1-ի դրությամբ/

Ժամանակը` GMT+04.00

Ազգաբնակչությունը` հայեր /95 %/, ռուսներ, ուկրաինացիներ, հույներ, վրացիներ, ադրբեջանցիներ և այլն

Աշխարհագրական դիրքը` Հայկական լեռնաշխարհի հարավ-արևելյան մաս

Խոշորագույն լճեր` Մեծ Ալ, Փոքր Ալ, Սև Լիճ

Տարածքը`Արցախի Հանրապետության տարածքը կազմում է ավելի քան 12 հազար կմ2, որից 1041 կմ2 բռնազավթված է Ադրբեջանի կողմից:

/Շահումյանի շրջանի տարածքը Գետաշենի ենթաշրջանի հետ միասին կազմում է 2527,8 կմ2, որից 698 կմ2 բռնազավթված է Ադրբեջանի կողմից/:

Պետական սահմանը` արևմուտքից սահմանակից է Հայաստանի հետ, հյուսիսից և արևելքից` Ադրբեջանի հետ, հարավից` Իրանի հետ

Կլիման` մեղմ և բարեխառն, հանրապետության զգալի տարածքում` մերձարևադարձային

Օդի միջին ջերմաստիճանը` +10.9˚C

Ամենաբարձր ջերմաստիճանը` +37˚C

Ամենացածր ջերմաստիճանը` -20˚C

Մթնոլորտային տեղումների միջին տարեկան քանակը` 587 մմ

Ծովի մակերևույթից միջին բարձրությունը` 1100 մ

Ամենաբաձր լեռնագագաթները` Գոմշասար</strong>` 3724մ, Գժասար` 3616մ, Թսխուդ` 3581մ, Մռավ` 3343մ, Մեծ Քիրս` 2725մ

Խոշորագույն գետերը` Արաքս, Որոտան, Ակեռա, Թարթառ, Խաչեն

Օգտակար հանածոներ` մարմար, գրանիտ, անդեզիտ, տուֆ, բազալտ, կրաքար, դիաբազ, բենտոնիտային կավեր, պեմզա, կավ, բազմամետաղներ, մասնավորապես, ցինկ, պղնձաքար, արճիճ, լիտոգրաֆային քար, քարածուխ, ծծմբաքար, երկաթ, այլ մետաղներ, ջրային պաշարներ

Հեռախոսային կոդեր`

ք.Ստեփանակերտ` +374 47 /համարը սկսվում է 9-ով/

 Մարտունի` +374 47 /համարը սկսվում է 8-ով/

 Շուշի` +374 47 /համարը սկսվում է 7-ով/

 Քաշաթաղ` +374 47 /համարը սկսվում է 7-ով/

 Ասկերան` +374 47 /համարը սկսվում է 6-ով/

 Հադրութ` +374 47 /համարը սկսվում է 5-ով/

 Մարտակերտ` +374 47 /համարը սկսվում է 4-ով/

Բջջային կապ` +374 97

Աղբյուրը` http://www.president.nkr.am/am/nkr/generalInformation/

Պաշտոնական անվանումը` Արցախի Հանրապետություն կամ Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետություն Մայրաքաղաքը` ք.Ստեփանակերտ Պետական լեզուն` հայերեն Պետական կրոնը` քրիստոնեություն, բնակչության 95% Հայ Առաքելական Եկեղեցու հետևորդներ են Հիմնական օրենքը` Արցախի Հանրապետության Սահմանադրություն Դրամական միավորը` հայկական դրամ, շրջանառության մեջ է դրվել 1993թ. Բնակչությունը` 146.6 հազար մարդ /2013թ. հունվարի 1-ի դրությամբ/ Ժամանակը` GMT+04.00 Ազգաբնակչությունը` հայեր /95 %/, ռուսներ, ուկրաինացիներ, հույներ, վրացիներ, […]


Կազմավորման պատմություն

<img class="wp-image-8034 alignleft" src="http://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2019/03/Artsakh-map-flag.png" alt="" width="252" height="323" srcset="https://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2019/03/Artsakh-map-flag.png 917w, https://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2019/03/Artsakh-map-flag-234x300.png 234w, https://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2019/03/Artsakh-map-flag-768x986.png 768w, https://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2019/03/Artsakh-map-flag-798x1024.png 798w, https://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2019/03/Artsakh-map-flag-150x193.png 150w" sizes="(max-width: 252px) 100vw, 252px" />

Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետությունը /ԼՂՀ/ կազմավորվել է 1991թ. սեպտեմբերի 2-ին նախկին Լեռնային Ղարաբաղի Ինքնավար Մարզի եւ հարակից Շահումյանի շրջանի սահմաններում: Այդ օրը Լեռնային Ղարաբաղի մարզային եւ Շահումյանի շրջանային խորհուրդների համատեղ նիստը` բոլոր մակարդակի խորհուրդների պատգամավորների մասնակցությամբ, ընդունել է հռչակագիր ԼՂՀ հռչակման մասին` ԽՍՀՄ օրենսդրական նորմերին, ինչպես նաեւ միջազգային իրավական փաստաթղթերում ամրագրված ժողովրդի ինքնորոշման իրավունքին համապատասխան:

/ԽՍՀՄ Սահմանադրություն, հոդված 72, ԽՍՀՄ Օրենքը «ԽՍՀՄ կազմից միութենական հանրապետությունների դուրս գալու հետ կապված հարցերի լուծման կարգի մասին», 1990թ. ապրիլի 3: Մարդու իրավունքների համընդհանուր հռչակագիր, հոդված 1, 10 դեկտեմբերի 1948թ., ԵԽԱԽ անդամ-երկրների ներկայացուցիչների Վիեննայի հանդիպման Եզրափակիչ փաստաթուղթ, կետ 4, 1989թ., ՄԱԿԻ-ի կանոնադրությանը համաձայն պետությունների միջեւ բարեկամական հարաբերություններին վերաբերող միջազգային իրավունքի սկզբունքների մասին Հռչակագիր, 1945թ./

Ավելի ուշ, օգտագործելով ինքնուրույն հանրաքվե անցկացնելու եւ սեփական պետաիրավական կարգավիճակի մասին հարցադրման իրավունքը, որն ամրագրված է միութենական օրենսդրության մեջ, ԼՂՀ ժողովրդական պատգամավորների խորհուրդը որոշում է ընդունել հանրապետության անկախության մասին հանրաքվե անցկացնելու շուրջ: 1991թ. դեկտեմբերի 10-ին կայացած հանրաքվեին, որն անցել է տարբեր տեսակի զենքերից հայկական բնակավայրերի անդադար հրետակոծության ներքո, մասնակցել է գրանցված քաղաքացիների 82.2%-ը: Այդ հանրաքվեին մասնակցել են նաեւ Գետաշենի ենթաշրջանի բնակիչները, դրանով իսկ իրավական տեսակետից ամրագրելով ենթաշրջանի` Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության կազմի մեջ մտնելը: Քվեարկությանը չմասնակցած մարդկանց մեծամասնությունը ադրբեջանական բնակավայրերի բնակիչներն էին: Քվեաթերթիկները տպագրվել էին երեք լեզուներով` հայերեն, ադրբեջաներեն եւ ռուսերեն: Քվեարկածների 99.89%-ը հանդես է եկել Ադրբեջանից անկախանալու օգտին: Հանրաքվեի արդյունքները, նրա ժողովրդավարական եւ թափանցիկ լինելը հաստատել էին արտասահմանյան անկախ դիտորդները:

1991թ. դեկտեմբերի 28-ին ձեւավորված ԼՂՀ Գերագույն խորհուրդն /խորհրդարան/ ընդունել է Հռչակագիր պետական անկախության մասին, դրանով իսկ օրենսդրորեն ամրագրելով ինչպես հանրաքվեի արդյունքները, այնպես էլ իրավական փաստաթղթերի հաջորդականությունը, որոնք ապահովում են քաղաքական կարգավիճակի ինքնուրույն որոշման Լեռնային Ղարաբաղի ժողովրդի իրավունքը:

1992թ. օգոստոսին Գերագույն խորհրդի նախագահության որոշմամբ ԼՂՀ-ում ստեղծվում է Պաշտպանության պետական կոմիտե /ՊՊԿ/, որին է փոխանցվում ողջ գործադիր եւ մասամբ օրենսդրական իշխանությունները: ՊՊԿ-ի նախագահի պաշտոնը զբաղեցնում էր Ռոբերտ Քոչարյանը, ում վրա են դրվում հանրապետության վարչապետի պարտականությունները:

1994թ. դեկտեմբերի 21-ին Գերագույն խորհդրդի որոշմամբ ԼՂՀ-ում մտցվում է նախագահական կառավարման ինստիտուտ, եւ առաջին նախագահ է ընտրվում ՊՊԿ-ի նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանը: Համաձայն «ԼՂՀ Նախագահի մասին» օրենքի, պետության ղեկավարի հաջորդ ընտրությունները պետք է կայանային 2 տարի անց` համընդհանուր, հավասար եւ ուղիղ ընտրական իրավունքի հիման վրա` հինգ տարի ժամկետով: Եվ 1996թ. նոյեմբերի 24-ին ԼՂՀ Նախագահի առաջին համաժողովրդական ընտրություններում պետության ղեկավար է վերընտրվում Ռոբերտ Քոչարյանը / քվեների 88.91%/ :

Ռոբերտ Քոչարյանին Հայաստանի վարչապետ նշանակելու կապակցությամբ, 1997թ. սեպտեմբերի 1-ին ԼՂՀ-ում տեղի են ունենում Նախագահի արտահերթ ընտրություններ: Պետության Նախագահ է ընտրվում ԼՂՀ արտաքին գործերի նախարար Արկադի Ղուկասյանը /քվեների 89.32%/: 2002թ. օգոստոսի 11-ին Արկադի Ղուկասյանը վերընտրվում է հանրապետության Նախագահի պաշտոնում /88.95%/:

2007թ. հուլիսի 19-ին Լեռանային Ղարաբաղում անց են կացվում հանրապետության ղեկավարի 4-րդ համաժողովրդական ընտրությունները: Ձայների ճնշող մեծամասնությամբ /85.1%/ Նախագահ է ընտրվում Բակո Սահակյանը, ով նախկինում զբաղեցնում էր ԼՂՀ ազգային անվտանգության ծառայության ղեկավարի պաշտոնը:

Աղբյուրը` http://www.president.nkr.am/am/nkr/

Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետությունը /ԼՂՀ/ կազմավորվել է 1991թ. սեպտեմբերի 2-ին նախկին Լեռնային Ղարաբաղի Ինքնավար Մարզի եւ հարակից Շահումյանի շրջանի սահմաններում: Այդ օրը Լեռնային Ղարաբաղի մարզային եւ Շահումյանի շրջանային խորհուրդների համատեղ նիստը` բոլոր մակարդակի խորհուրդների պատգամավորների մասնակցությամբ, ընդունել է հռչակագիր ԼՂՀ հռչակման մասին` ԽՍՀՄ օրենսդրական նորմերին, ինչպես նաեւ միջազգային իրավական փաստաթղթերում ամրագրված ժողովրդի ինքնորոշման իրավունքին համապատասխան: /ԽՍՀՄ Սահմանադրություն, […]


Հակամարտություն

Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետությունը /ԼՂՀ/ ձևավորվել է ԽՍՀՄ փլուզման գործընթացում, ԽՍՀՄ պետական կառույցում ներառնված ազգային-պետական կազմավորման` Լեռնային Ղարաբաղի Ինքնավար Մարզի /ԼՂԻՄ/ և հայաբնակ Շահումյանի շրջանի հիմքի վրա: Մայրաքաղաքը՝ Ստեփանակերտ։ ԼՂՀ հռչակվել է 1991 թվականի սեպտեմբերի 2-ին, միջազգային իրավունքի հիմնարար նորմերին համապատասխան: Այդ օրվանից ի վեր հանրապետության իշխանությունները հետևողականորեն վարում են Հարավային Կովկասում խաղաղության և կայունության պահպանմանն ուղղված քաղաքականություն:

Լեռնային Ղարաբաղը (հայերեն ինքնանվանումն Արցախ) գտնվում է Հայկական լեռնաշխարհի հարավ-արևելյան մասում և հնուց ի վեր հանդիսացել է պատմական Հայաստանի նահանգներից մեկը, որի հյուսիսարևելյան սահմանը, ըստ բոլոր հնագույն աղբյուրների, Քուռ գետն է: Լեռնային երկրամասի բնակլիմայական պայմանները պայմանավորված են նպաստավոր աշխարհագրական դիրքով: Հին հայկական Ուրարտու պետության կազմում /մ.թ.ա. VIII-Vդդ./ Արցախը հիշատակվում է Ուրտեխե-Ուրտեխինի անվամբ: Ստրաբոնի, Պլինիոս Ավագի, Կլավդիոս Պտղոմեոսի, Պլուտարքոսի, Դիոն Կասիոսի և այլ հեղինակների աշխատություններում նշվում է, որ Հայաստանի և լեռնային ժողովուրդների խառնակույտ ներկայացնող կովկասյան հարևան հնագույն պետության՝ Աղվանքի /Աղուանք/ միջև սահմանը հանդիսանում էր Քուռ գետը:

Բյուզանդիայի և Պարսկաստանի միջև Հայաստանի բաժանումից հետո /387թ./ Արևելյան Անդրկովկասի տարածքը, այդ թվում և Արցախը, անցավ Պարսկաստանին, ինչը, սակայն, մինչև ուշ միջնադար ազդեցություն չունեցավ տարածաշրջանի էթնիկ սահմանների վրա. Քուռի աջակողմյան ափն Արցախի հետ միասին շարունակեցին մնալ հայաբնակ: Եվ միայն XVIII դարի կեսերին Ղարաբաղի հյուսիսային սահմաններ սկսեցին թափանցել թուրքական քոչվոր ցեղեր, որը հայկական իշխանական տների հետ բազմադարյան պատերազմների սկիզբը դրեց:

Լեռնային Ղարաբաղի մելիքությունները /իշխանությունները/, որոնք կառավարվում էին ժառանգական, ավատակալվածքային իշխանների՝ մելիքների կողմից, կարողացան պահպանել փաստացի ինքնիշխանություն, այդ թվում ունենալով նաև սեփական, իշխանական և այլ տիպի զորամիավորումներ: Ստիպված լինելով հարյուրամյակների ընթացքում դիմակայել ոչ միայն Օսմանյան կայսրության զորքերի հարձակումներին, քոչվոր ցեղերի և մեծաքանակ ու հաճախ թշնամաբար տրամադրված հարևան խաների ջոկատների, այլ նաև հենց պարսկական շահերի զորաբանակների արշավանքներին՝ Արցախի մելիքները ձգտում էին ազատագրվել այլադավան գերիշխանությունից: Այդ նպատակով XVII-XVIIIդդ. Ղարաբաղի մելիքները նամակագրության մեջ էին գտնվում ռուսական ցարերի, այդ թվում՝ Պետրոս I և Պավել I կայսրերի հետ:

1805 թվականին ՙՂարաբաղի խանություն՚ ձևական անունը ստացած Արցախի պատմական տարածքը, Արևելյան Անդրկովկասի այլ լայնարձակ տարածքների հետ միասին անցավ Ռուսական կայսրության ՙմշտնջենական տիրապետության՚ տակ, որն ամրագրվեց Ռուսաստանի և Պարսկաստանի միջև կնքված Գյուլիստանի /1813թ./ և Թուրքմենչայի /1828թ./ պայմանագրերով:

Սկսվեց խաղաղ կյանքի ժամանակաշրջանը, որը տևեց մինչև 1917 թվականը: Ռուսական կայսրության անկումից հետո, Կովկասում պետությունների կազմավորման նոր գործընթացում, Լեռնային Ղարաբաղը 1918-20թթ. դարձավ իր անկախությունը վերականգնած Հայաստանի Հանրապետության և թուրքական ինտերվենցիայի պայմաններում ձևավորված նորաստեղծ Ադրբեջանի Դեմոկրատական Հանրապետության միջև սկսված դաժան պատերազմի թատերաբեմ: Վերջինս իր կազմավորման պահից տարածքային պահանջներ ներկայացրեց Անդրկովկասի հայկական զգալի տարածքների նկատմամբ:

Թուրքական կանոնավոր զորքերն ու ադրբեջանական զորամիավորումներն, օգտվելով համաշխարհային պատերազմի և Ռուսական կայսրության անկման արդյունքում ստեղծված խառնաշփոթ իրավիճակից, որպես Թուրքիայում 1915թ. հայերի ցեղասպանության շարունակություն, 1918-20թթ. բնաջնջեցին հարյուրավոր հայկական գյուղեր, կազմակերպեցին հայերի ջարդեր Բաքվում և Գյանջայում: Եվ միայն Լեռնային Ղարաբաղում այդ կազմավորումները հանդիպեցին ԼՂ Ազգային խորհրդի կողմից կազմակերպված լուրջ զինված դիմադրության, չնայած նրան, որ երկրամասի մայրաքաղաք Շուշին 1920թ. մարտի 23-ին հրկիզվել էր ու թալանվել, իսկ նրա հայ բնակչությունը՝ բնաջնջվել:

Հենց այդ ժամանակ էր, որ միջազգային հանրությունն անհրաժեշտ համարեց խառնվել էլ ավելի ողբերգական բնույթ ստացած հակամարտությանը: 1920թ. դեկտեմբերի 1-ին Ազգերի լիգայի V Կոմիտեն, III ենթակոմիտեի զեկույցի հիման վրա, արձագանքելով Ադրբեջանի տարածքային հավակնություններին, միաձայն արտահայտվեց Ադրբեջանի Դեմոկրատական Հանրապետությանը Ազգերի Լիգա ընդունելու դեմ: Այն ժամանակ Ազգերի լիգան, մինչև հակամարտության վերջնական կարգավորումը, Լեռնային Ղարաբաղը ճանաչեց որպես վիճելի տարածք, ինչի հետ համաձայնեցին հակամարտության բոլոր կողմերը, այդ թվում և Ադրբեջանը: Եվ այսպես, 1918-20թթ. Ադրբեջանի Դեմոկրատական Հանրապետության ստեղծման ժամանակաշրջանում նրա ինքնիշխանությունը չէր տարածվում Լեռնային Ղարաբաղի վրա /ինչպես և՝ Նախիջևանի /:

Անդրկովկասում խորհրդային կարգերի հաստատումն ուղեկցվեց քաղաքական նոր կարգերի ստեղծմամբ:1920թ. Խորհրդային Ադրբեջանի հռչակումից հետո ռուսական զորքերը, մինչև հարցի խաղաղ լուծումը, համաձայն Խորհրդային Ռուսաստանի և Հայաստանի Հանրապետության միջև պայմանագրի, ժամանակավորապես զբաղեցրեցին Լեռնային Ղարաբաղը:

Սակայն Հայաստանում խորհրդային կարգերի հաստատումից անմիջապես հետո, Ադրբեջանի Հեղկոմը /Հեղափոխական կոմիտե – բոլշևիկյան այն ժամանակվա իշխանության գլխավոր մարմին/ հայտարարությամբ ճանաչեց ՙվիճելի տարածքների՚՝ Լեռնային Ղարաբաղի, Զանգեզուրի և Նախիջևանի՝ Հայաստանի անբաժանալի մաս լինելը: Լեռնային Ղարաբաղի, Զանգեզուրի և Նախիջևանի նկատմամբ հավակնություններից հրաժարվելու մասին հայտարարության պահին այդ տարածքները չէին մտնում Խորհրդային Ադրբեջանի կազմի մեջ:

Վիճելի տարածքների՚ նկատմամբ ունեցած հավակնություններից հրաժարվելու մասին Խորհրդային Ադրբեջանի հայտարարության և Հայաստանի ու Ադրբեջանի կառավարությունների միջև համաձայնագրի հիման վրա 1921թ. հունիսին Հայաստանը Լեռնային Ղարաբաղը հայտարարեց իր անբաժանելի մասը: Հայաստանի կառավարության ընդունած դեկրետի տեքստը հրապարակվեց ինչպես Հայաստանի, այնպես էլ Ադրբեջանի մամուլում /ՙԲաքվի աշխատավոր՚ – Ադրբեջանի Կոմկուսի Կենտկոմի օրգան. 1921թ. հունիսի 22/: Այդպիսով, Լեռնային Ղարաբաղը փաստացի միացավ Հայաստանին։

Միացման ակտը ողջունեց միջազգային հանրությունը, այդ թվում Ռուսաստանը, ինչն ամրագրված է Ազգերի լիգայի ժողովի /Ասամբլեա/ բանաձևում /18.XII.1920թ./, Ազգերի լիգայի գլխավոր քարտուղարի՝ Ազգերի լիգայի անդամ-պետություններին ուղղված տեղեկանք-նոտայում և ՌԽՖՍՀ արտաքին գործերի ժողովրդական կոմիսարիատի /նախարարության/՝ իշխանության բարձրագույն մարմնին՝ Խորհուրդների XI նստաշրջանին ուղղված 1920-21թթ. տարեկան զեկույցում:

Շուտով, սակայն, Ռուսաստանի բոլշևիկյան ղեկավարությունը, ՙհամաշխարհային կոմունիստական հեղափոխությանն՚ օժանդակելու քաղաքականության համատեքստում, որում Թուրքիային վերապահվում էր ՙԱրևելքում հեղափոխության ջահակրի՚ դերը, փոխում է իր վերաբերմունքը ՙվիճելի տարածքների՚ խնդրի, այդ թվում Լեռնային Ղարաբաղի նկատմամբ:

Ադրբեջանի ղեկավարությունը վերսկսում է խոսակցությունը Լեռնային Ղարաբաղի նկատմամբ իր հավակնությունների մասին: ՌԿ/բ/Կ Կովբյուրոյի պլենումը քամահրելով Ազգերի լիգայի որոշումը և մերժելով ժողովրդական հանրաքվեն /պլեբիսցիտ/՝ որպես Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև սահմանների որոշման ժողովրդավարական մեխանիզմ, 1921թ., Ստալինի անմիջական ճնշման ներքո և ի հակադրումն միացման ակտի, արարողակարգային խախտումներով որոշում է ընդունում Հայաստանից Լեռնային Ղարաբաղի բռնի անջատման մասին՝ այդ հայկական տարածքներում Ադրբեջանական ԽՍՀ կազմում լայն իրավասություններով ազգային ինքնավարություն կազմավորելու պայմանով:

Ադրբեջանն ամեն կերպ ձգձգում էր Լեռնային Ղարաբաղին ինքնավարություն տալու պահանջների կատարումը: Բայց ղարաբաղցիների երկամյա զինված պայքարի և ՌԿ/բ/Կ պնդմամբ 1923թ. երկրամասի մի փոքր մասին տրվում է ինքնավար մարզի կարգավիճակ, որը ԽՍՀՄ պետական կառույցում ազգային պետական կազմավորման սահմանադրական ձևերից մեկն էր: Ավելին՝ Լեռնային Ղարաբաղը մասնատվեց. մի մասում կազմավորեցին ինքնավարություն, իսկ մյուս մասը տարրալուծեցին Խորհրդային Ադրբեջանի վարչական շրջաններում: Ընդ որում այնպես, որպեսզի չեզոքացվեր ֆիզիկական ու աշխարհագրական կապը Հայաստանի և հայկական ինքնավարության միջև: Այսպիսով, Ազգերի լիգայի կողմից ՙվիճելի՚ ճանաչված տարածքների նշանակալի մասն ուղղակի բռնակցվեց Ադրբեջանին և ինքնավար մարզի սահմաններից դուրս մնաց Լեռնային Ղարաբաղի մեծ մասը /Գյուլիստան, Քելբաջար, Քարահատ /Դաշքեսան/, Լաչին, Շամխոր և այլն/:

Այդպիսով, ղարաբաղյան հիմնախնդիրը չլուծվեց, այլ սառեցվեց 70 տարով՝ չնայած նրան, որ Լեռնային Ղարաբաղի հայկական մեծամասնությունը բազմիցս նամակներով և հանրագրերով դիմել է Մոսկվայի կենտրոնական իշխանությանը՝ պահանջելով չեղյալ համարել 1921 թվականի հակասահմանադրական և անիրավասու որոշումը և քննարկել Լեռնային Ղարաբաղի՝ Հայաստանի կազմը տեղափոխելու հնարավորությունը:

1988 թվականը Լեռնային Ղարաբաղի պատմության մեջ դարձավ շրջադարձային: Արցախի ժողովուրդը ձայն բարձրացրեց սեփական իրավունքների ու ազատության պաշտպանության օգտին: Հետևելով գործող բոլոր իրավական նորմերին և օգտագործելով կամքն արտահայտելու բացառապես ժողովրդավարական ձևերը, Լեռնային Ղարաբաղի հայ ազգաբնակչությունը հանդես եկավ Հայաստանի հետ վերամիավորվելու պահանջով: Այդ իրադարձությունները բեկումնային եղան ոչ միայն արցախցիների կյանքում. դրանք, փաստորեն, նախասահմանեցին ողջ հայ ժողովրդի հետագա ճակատագիրը: 1988թ. փետրվարի 20-ին ժողովրդական պատգամավորների ԼՂԻՄ մարզային խորհրդի արտահերթ նստաշրջանը որոշում ընդունեց, որն իր մեջ պարունակում էր դիմում՝ ուղղված Ադրբեջանի Գերագույն խորհրդին՝ նրա կազմից դուրս գալու մասին, Հայաստանի Գերագույն խորհրդին՝ նրա կազմի մեջ մտնելու մասին և ԽՍՀՄ ԳԽ՝ այդ դիմումը բավարարելու մասին, հիմնվելով իրավական նորմերի և ԽՍՀՄ-ում նմանատիպ վեճերի լուծման նախադեպերի վրա:

Սակայն, վեճը քաղաքակիրթ հուն տեղափոխելուն ուղղված յուրաքանչյուր գործողության հետևում էին բռնության ծավալում, հայ ազգաբնակչության իրավունքների զանգվածային և համատարած ոտնահարում, ժողովրդավարական բռնանվաճում, տնտեսական շրջափակում և այլն: ԼՂԻՄ-ից հարյուրավոր կիլոմետրեր հեռու գտնվող ադրբեջանական քաղաքներում՝ Սումգայիթում, Բաքվում, Կիրովաբադում, Շամխորում, իսկ հետո նաև ողջ Ադրբեջանում կազմակերպվեցին հայերի ջարդեր ու զանգվածային սպանություններ, որոնց հետևանքով զոհվեցին և վիրավորվեցին հարյուրավոր մարդիկ: Ադրբեջանի և Լեռնային Ղարաբաղի քաղաքներից ու գյուղերից շուրջ 450 հազար հայեր դարձան փախստականներ:

1991թ. սեպտեմբերի 2-ին ժողովրդական պատգամավորների Լեռնային Ղարաբաղի մարզային և Շահումյանի շրջանային խորհուրդների համատեղ նստաշրջանը հռչակեց Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետությունը /ԼՂՀ/ նախկին ԼՂԻՄ և Շահումյանի շրջանի սահմաններում:

Այդպիսով իրականացվեց մի իրավունք, որն արտացոլված էր այն ժամանակ գործող օրենսդրության մեջ, մասնավորապես 1990թ. ապրիլի 3-ի՝ ՙԽՍՀՄ կազմից միութենական հանրապետության դուրս գալու հետ կապված հարցերի որոշման կարգի մասին՚ ԽՍՀՄ օրենքում, որը նախատեսում էր ազգային ինքնավարություններին իրավունք տրամադրել ինքնուրույն կերպով որոշելու սեփական պետա-իրավական կարգավիճակը՝ ԽՍՀՄ կազմից միութենական հանրապետության դուրս գալու դեպքում:

1991թ. դեկտեմբեր 10-ին, Խորհրդային Միության պաշտոնական անկումից ընդամենը մի քանի օր առաջ, Լեռնային Ղարաբաղում կայացվեց հանրաքվե, որի ընթացքում ազգաբնակչության ճնշող մեծամասնությունը՝ 99,89% արտահայտվեց Ադրբեջանից լրիվ անկախանալու օգտին: Դրան հետևած խորհրդարանական ընտրություններում ընտրվեց ԼՂՀ խորհրդարան, որն էլ կազմեց առաջին կառավարությունը: Անկախ ԼՂՀ կառավարությունը իր պարտականությունների իրականացմանն անցավ բացարձակ շրջափակման և նրան հետևած Ադրբեջանի ռազմական ագրեսիայի պայմաններում:

Օգտագործելով իր տարածքում կենտրոնացված ԽՍՀՄ զինված ուժերի 4-րդ բանակի զենքն ու զինամթերքը՝ Ադրբեջանը լայնածավալ պատերազմական գործողություններ սկսեց Լեռնային Ղարաբաղի դեմ: Այդ պատերազմը փոփոխական հաջողություններով 1991թ. աշնանից շարունակվեց մինչև 1994թ. մայիս: Եղան պահեր, երբ ԼՂ տարածքի գրեթե 60 տոկոսը գրավված էր, իսկ մայրաքաղաք Ստեփանակերտն ու մյուս բնակավայրերը գրեթե անդադար հրետակոծումների և ռմբակոծումների էին ենթարկվում:

1992թ. մայիսին ԼՂՀ ինքնապաշտպանության ուժերը կարողացան ազատագրել Շուշի քաղաքը, միջանցք ՙբացել՚ Լաչին քաղաքի շրջանում՝ հնարավորություն ստեղծելով վերամիավորել ԼՂՀ և Հայաստանի տարածքները, դրանով իսկ մասնակիորեն վերացնելով ԼՂՀ երկարամյա շրջափակումը:

1992թ. հունիս-հուլիս ամիսներին ադրբեջանական բանակին հաջողվեց գրավել ԼՂՀ ամբողջ Շահումյանի շրջանը, Մարտակերտի շրջանի մեծ մասը, Մարտունու, Ասկերանի և Հադրութի շրջանների մի մասը:

Ադրբեջանի ագրեսիային դիմակայելու նպատակով ԼՂՀ կյանքն ամբողջովին տեղափոխվեց ռազմական հուն. 1992թ. օգոստոսի 14-ին ստեղծվեց ԼՂՀ Պաշտպանության պետական կոմիտեն, իսկ ինքնապաշտպանության անջատ ջոկատներրը վերաձևավորվեցին և ամուր կարգապահության ու միահրամանատարության հիմունքներով կազմեցին Լեռնային Ղարաբաղի Պաշտպանության բանակը:

ԼՂՀ Պաշտպանության բանակին հաջողվեց ազատագրել Ադրբեջանի կողմից ավելի վաղ շրջանում ԼՂՀ գրավված տարածքները, մարտական գործողությունների ընթացքում գրավելով նաև հանրապետությանը սահմանամերձ, կրակակետերի վերածված մի շարք շրջաններ: Հենց անվտանգության այդ գոտու ստեղծմամբ էր, որ կանխվեց խաղաղ ազգաբնակչության անմիջական սպառնալիքը:

1994թ. մայիսի 5-ին Ռուսաստանի, Կիրգիզիայի և ԱՊՀ Միջխորհրդարանական ժողովի միջնորդությամբ Կիրգիզիայի մայրաքաղաք Բիշքեկում Ադրբեջանը, Լեռնային Ղարաբաղը և Հայաստանը ստորագրեցին Բիշքեկյան արձանագրությունը, որի հիման վրա մայիսի 12-ին այդ նույն կողմերը պայմանավորվեցին կրակի դադարեցման շուրջ, որը գործում է ցայսօր:

1992թ. մարտին Ադրբեջանի և Լեռնային Ղարաբաղի միջև հակամարտության կարգավորմանը միացավ Եվրոպայում անվտանգության և համագործակցության Խորհուրդը (1994թ. դեկտեմբերից՝ Եվրոպայում անվտանգության և համագործակցության կազմակերպություն)։ 1997թ. ընդունվեց Մինսկի խմբի եռանախագահությունը (ԱՄՆ, Ռուսաստան, Ֆրանսիա), որը մինչ այսօր միակ համաձայնեցված ձևաչափն է։ Այն ադրբեջանա-ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորմանն ուղղված միջնորդական գործունեություն իրականացնելու մանդատ է ստացել ԵԱՀԿ-ից։

Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետությունը հետևողականորեն հանդես է գալիս Ադրբեջանի հետ հակամարտության խաղաղ կարգավորման օգտին՝ բանակցային գործընթացի բոլոր փուլերին ԼՂՀ պաշտոնական ներկայացուցիչների լիարժեք մասնակցությամբ ` կարգավորման փիլիսոփայության շուրջ կարծիքների փոխանակումից մինչև կոնկրետ քայլերի և պայմանավորվածությունների մշակում և իրագործում:

Ադրբեջանի և Լեռնային Ղարաբաղի միջև հակամարտության խաղաղ կարգավորումը և Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության միջազգային ճանաչումը կծառայեն տարածաշրջանում կայունության և երկարատև խաղաղության հաստատմանը։

Աղբյուրը` http://nkr.am/hy/history-and-current-realities/79/

Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետությունը /ԼՂՀ/ ձևավորվել է ԽՍՀՄ փլուզման գործընթացում, ԽՍՀՄ պետական կառույցում ներառնված ազգային-պետական կազմավորման` Լեռնային Ղարաբաղի Ինքնավար Մարզի /ԼՂԻՄ/ և հայաբնակ Շահումյանի շրջանի հիմքի վրա: Մայրաքաղաքը՝ Ստեփանակերտ։ ԼՂՀ հռչակվել է 1991 թվականի սեպտեմբերի 2-ին, միջազգային իրավունքի հիմնարար նորմերին համապատասխան: Այդ օրվանից ի վեր հանրապետության իշխանությունները հետևողականորեն վարում են Հարավային Կովկասում խաղաղության և կայունության պահպանմանն ուղղված քաղաքականություն: […]


Պետական խորհրդանիշներ

Պետական դրոշ

Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության պետական դրոշը Արցախի անկախ պետականության խորհրդանիշն է, նրա պաշտոնական տարբերանշանը:

ԼՂՀ պետական դրոշն ընդունվել է հանրապետության Գերագույն խորհրդի որոշմամբ` 1992 թվականի հունիսի 2-ին:

Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության պետական դրոշն իրենից ներկայացնում է մի ուղղանկյունաձեւ կտոր` հորիզոնական եւ հավասար երկարությամբ կարմիր, կապույտ, նարնջագույն շերտերով: Կտորի աջ կողմի երկու ծայրերից սկսվում է սպիտակ հնգատամ սանդղանման գորգանախշ, որը միանում է դրոշի մեկ երրորդ հատվածի վրա: Դրոշի լայնության հարաբերակցությունը նրա երկարությանը կազմում է 1:2:

Կարմիր գույնը խորհրդանշում է հայ ժողովրդի մշտական պայքարը հարատեւման, քրիստոնեական հավատքի, անկախության եւ ազատության համար:

Կապույտ գույնը խորհրդանշում է հայ ժողովրդի ապրելու կամքը խաղաղ երկնքի ներքո:

Նարնջագույնը խորհրդանշում է հայ ժողովրդի արարչական տաղանդը եւ աշխատասիրությունը:

Պետական զինանշան

Պետական զինանշանը Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության պետական ինքնիշխանության, նրա տարածքում ապրող ժողովուրդների պետական միասնության, կառուցվող ազատ, իրավական պետության խորհրդանիշն է:

Պետական զինանշանն ընդունվել է հանրապետության Գերագույն խորհրդի որոշմամբ` 1992թ. նոյեմբերի 17-ին: Զինանշանի հեղինակն է Լավրենտ Ղալայանը:

Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության պետական զինանշանն իրենից ներկայացնում է մի թեւատարած արծիվ, որի գլխավերեւում տարածվում են արեւի ճառագայթները, եւ Արտաշեսյանների հարստության թագն է: Կենտրոնում Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության պետական դրոշի եւ Մեծ Քիրս լեռան ֆոնի վրա «Տատիկ եւ Պապիկ» քանդակի պատկերն է: Ներքեւի մասում արծվի ճանկերի մեջ խաղողի վազեր են, թթենու պտուղներ, ցորենի հասկեր: Վերեւի կիսաշրջանում արված է հայերեն մակագրություն` «Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետություն-Արցախ»:

Պետական օրհներգը Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության անկախ պետականության խորհրդանիշն է:

Պետական օրհներգ

ԼՂՀ պետական օրհներգն ընդունվել է հանրապետության Գերագույն խորհրդի որոշմամբ` 1992թ. նոյեմբերի 17-ին: «Հիմն Արցախի» տեքստի հեղինակը Վարդան Հակոբյանն է, երաժշտության հեղինակը` Արմեն Նասիբյանը:

Աղբյուրը` http://www.president.nkr.am/am/nkr/stateSymbols/

Պետական դրոշ Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության պետական դրոշը Արցախի անկախ պետականության խորհրդանիշն է, նրա պաշտոնական տարբերանշանը: ԼՂՀ պետական դրոշն ընդունվել է հանրապետության Գերագույն խորհրդի որոշմամբ` 1992 թվականի հունիսի 2-ին: Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության պետական դրոշն իրենից ներկայացնում է մի ուղղանկյունաձեւ կտոր` հորիզոնական եւ հավասար երկարությամբ կարմիր, կապույտ, նարնջագույն շերտերով: Կտորի աջ կողմի երկու ծայրերից սկսվում է […]


Սահմանադրություն

Հանրապետության առաջին Սահմանադրությունն ընդունվել է 2006թ. դեկտեմբերի 10-ին տեղի ունեցած համաժողովրդական հանրաքվեի ժամանակ: Հանրաքվեին մասնակցել են 90077 քաղաքացիներ: Երկրի Հիմնական օրենքի ընդունման օգտին քվեարկել է 77279 մարդ կամ քվեարկության մասնակիցների 98.58%-ը, դեմ է քվեարկել 554 մարդ կամ քվեարկության մասնակիցների 0.7%-ը:

<img class="alignleft wp-image-4917" style="line-height: 1.5;" src="http://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2018/10/Artsakh-Constitution.jpg" alt="" width="155" height="155" srcset="https://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2018/10/Artsakh-Constitution.jpg 960w, https://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2018/10/Artsakh-Constitution-250x250.jpg 250w, https://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2018/10/Artsakh-Constitution-300x300.jpg 300w, https://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2018/10/Artsakh-Constitution-768x768.jpg 768w, https://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2018/10/Artsakh-Constitution-150x150.jpg 150w" sizes="(max-width: 155px) 100vw, 155px" />Արցախի Հանրապետության երկրորդ Սահմանադրությունն ընդունվել է 2017թ. փետրվարի 20-ին տեղի ունեցած համաժողովրդական հանրաքվեի ժամանակ: Հանրաքվեին մասնակցել են 103818 քաղաքացիներ: Հիմնական օրենքի ընդունման օգտին քվեարկել է 69570 մարդ կամ քվեարկության մասնակիցների 87,6%-ը, դեմ է քվեարկել 7686 մարդ կամ քվեարկության մասնակիցների 9.7%-ը:

ԱՀ Հիմնական օրենքը կազմված է ներածությունից և 12 գլուխներից:

Սահմանադրության ընդունման օրը հանդիսանում է տոնական եւ ոչ աշխատանքային:

Հանրապետության առաջին Սահմանադրությունն ընդունվել է 2006թ. դեկտեմբերի 10-ին տեղի ունեցած համաժողովրդական հանրաքվեի ժամանակ: Հանրաքվեին մասնակցել են 90077 քաղաքացիներ: Երկրի Հիմնական օրենքի ընդունման օգտին քվեարկել է 77279 մարդ կամ քվեարկության մասնակիցների 98.58%-ը, դեմ է քվեարկել 554 մարդ կամ քվեարկության մասնակիցների 0.7%-ը:     Արցախի Հանրապետության երկրորդ Սահմանադրությունն ընդունվել է 2017թ. փետրվարի 20-ին տեղի ունեցած համաժողովրդական հանրաքվեի […]


Տեսարժան վայրեր

Արցախի (Լեռնային Ղարաբաղի)  ամենատարածված 10 տուրիստական վայրերը

Արցախը (Լեռնային Ղարաբաղը) հարուստ է տեսարժան վայրերով, բայց մենք փորձել ենք առանձնացնել  10 օբյեկտներ, որոնք մենք խորհուրդ ենք տալիս անպայման այցելել: Եթե դուք պատրաստվում եք մեկնել  Արցախ, ապա անպայման ձեր երթուղին կառուցեք հետևյալ գեղեցկությունների միջով՝

Ջերմաջուր

Ջերմաջուրը հարուստ է բնական և բուժիչ աղբյուրներով: Ջերմաջուրը գտնվում է ծովի մակերևույթից ավելի քան 2200 մ բարձրության վրա: Աղբյուրի շուրջը կա լողավազան, որտեղ կարելի է լողալ: Խորհուրդ է տրվում այս տեղանքի գեղեցկությունն ու յուրահատկությունը գնահատել անձամբ այնտեղ այցելելով:

<img class="alignnone size-full wp-image-423" src="http://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2018/02/Джермаджур-Арцах-Нагорный-Карабах.2.jpg" alt="" width="700" height="467" srcset="https://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2018/02/Джермаджур-Арцах-Нагорный-Карабах.2.jpg 700w, https://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2018/02/Джермаджур-Арцах-Нагорный-Карабах.2-300x200.jpg 300w, https://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2018/02/Джермаджур-Арцах-Нагорный-Карабах.2-150x100.jpg 150w" sizes="(max-width: 700px) 100vw, 700px" />

Դադիվանք

Դադիվանքը (կամ Խութավանքը) հայկական վանք է, որը գտնվում է 1100 մ բարձրության վրա: Ստուգաբանական տարբերակներից մեկի համաձայն` վանքի անունը կապված է  Սուրբ Դադիի հետ, որը եղել է Թադեոս առաքյալի աշակերտը և Հայաստանում քարոզել է քրիստոնեությունը: Երկրորդ տարբերակը գալիս է «խութ» (բլուր) և «վանք» (վանք) բառերից, այսինքն` բլրի վրա գտնվող վանք:

<img class="alignnone  wp-image-425" src="http://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2018/02/Монастырь-Дадиванк-Арцах.jpg" alt="" width="680" height="341" srcset="https://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2018/02/Монастырь-Дадиванк-Арцах.jpg 1097w, https://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2018/02/Монастырь-Дадиванк-Арцах-300x150.jpg 300w, https://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2018/02/Монастырь-Дадиванк-Арцах-768x385.jpg 768w, https://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2018/02/Монастырь-Дадиванк-Арцах-1024x513.jpg 1024w, https://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2018/02/Монастырь-Дадиванк-Арцах-150x75.jpg 150w" sizes="(max-width: 680px) 100vw, 680px" />

Ամրոցներ

Այցելելով Արցախ (Լեռնային Ղարաբաղ), դուք պետք է անպայման տեսնեք Տիգրանակերտ, Շուշի-Բերդ, Մայրաբերդ և Կաչաղակաբերդ ամրոցները:

Տիգրանակերտ

Տիգրանակերտը հնագույն հայկական քաղաք է, որը հիմնադրվել է մ.թ.ա. 1-ին դարում: Քաղաքը գտնվում էր Մեծ Հայքի Արցախ նահանգում: Հանդիսանում է այն չորս քաղաքներից մեկը, որոնք կոչվել էին Հայոց թագավոր Տիգրան II Մեծի անունով: Հայ պատմաբանների կարծիքով, Տիգրանակերտն Արցախի (Լեռնային Ղարաբաղի) հնագույն քաղաքն է:

<img class="alignnone  wp-image-428" src="http://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2018/02/Тигранакерт-Арцах-Нагорный-Карабах.jpg" alt="" width="681" height="454" srcset="https://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2018/02/Тигранакерт-Арцах-Нагорный-Карабах.jpg 700w, https://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2018/02/Тигранакерт-Арцах-Нагорный-Карабах-300x200.jpg 300w, https://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2018/02/Тигранакерт-Арцах-Нагорный-Карабах-150x100.jpg 150w" sizes="(max-width: 681px) 100vw, 681px" />

Շուշի-Բերդ

Շուշիի ամրոցը (Շուշի-բերդը) առաջին անգամ հիշատակվել է XVIII դարում: Վարկածներից  մեկի համաձայն` Շուշիի ամրոցը հայտնի է որպես Շիկաքար,  որտեղ Սահղ Սմբատյանը հաղթել է արաբական բանակին: Այս ամրոցը կոչվում են նաև Քարագլուխ, Քար, Շոշ` Շոշի սղնախ անուններով: Հնագիտական պեղումները հաստատեցին մեկ այլ տարբերակ, ըստ որի XVII դարում  ամրոցը  կառուցվել է հայկական մեկ այլ ամրոցի տեղում:

<img class="alignnone  wp-image-429" src="http://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2018/02/Шуши-берд-Шушинская-крепость-Арцах-Нагорный-Карабах.jpg" alt="" width="680" height="479" srcset="https://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2018/02/Шуши-берд-Шушинская-крепость-Арцах-Нагорный-Карабах.jpg 850w, https://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2018/02/Шуши-берд-Шушинская-крепость-Арцах-Нагорный-Карабах-300x211.jpg 300w, https://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2018/02/Шуши-берд-Шушинская-крепость-Арцах-Нагорный-Карабах-768x541.jpg 768w, https://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2018/02/Шуши-берд-Шушинская-крепость-Арцах-Нагорный-Карабах-150x106.jpg 150w" sizes="(max-width: 680px) 100vw, 680px" />

Մայրաբերդ

Մայրաբերդ ամրոցը Հայաստանի և Արցախի (Լեռնային Ղարաբաղի)  ամենախոշորներից է և այն համեմատած մյուսների հետ, ավելի լավ է պահպանվել: Այն կառուցվել է XVIII դարում` Շուշի քաղաքի պաշտպանության համար: Եթե կարողանանք բարձրանալ և  շրջել ամրոցում, ապա կարող եք գնահատել այս ամրոցի ռազմավարական կարևորությունը: Ամրոցը վերականգնվել է 2002 թվականին:

<img class="alignnone  wp-image-430" src="http://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2018/02/Крепость-Майраберд-Арцах.jpg" alt="" width="681" height="454" srcset="https://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2018/02/Крепость-Майраберд-Арцах.jpg 850w, https://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2018/02/Крепость-Майраберд-Арцах-300x200.jpg 300w, https://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2018/02/Крепость-Майраберд-Арцах-768x512.jpg 768w, https://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2018/02/Крепость-Майраберд-Арцах-150x100.jpg 150w" sizes="(max-width: 681px) 100vw, 681px" />

Գանձասարի վանք

Գանձասար – հայերեն, նշանակում է «գանձերի լեռ»: Վանքը հիմնադրվել է XII դարում: Վանքը պահպանել է հոգևոր կենտրոնի դերը Հասան-Ջալալյան իշխանների ջանքերով: Վանքում եղել է  դպրոց, որտեղ հոգևոր առաջնորդները վերապատրաստվել են, ստեղծվել և պահպանվել են ձեռագրեր: 2008 թվականին Արցախում կայացավ «մեծ հարսանիք», որի ընթացքում ամուսնացան 687 զույգեր: 550 զույգերը ամուսնացան Ղազանչեցոց տաճարում, իսկ 137-ը`Գանձասարի վանքում:

<img class="alignnone  wp-image-431" src="http://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2018/02/Монастырь-Гандзасар-Арцах-Нагорный-Карабах.jpg" alt="" width="680" height="453" srcset="https://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2018/02/Монастырь-Гандзасар-Арцах-Нагорный-Карабах.jpg 900w, https://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2018/02/Монастырь-Гандзасар-Арцах-Нагорный-Карабах-300x200.jpg 300w, https://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2018/02/Монастырь-Гандзасар-Арцах-Нагорный-Карабах-768x512.jpg 768w, https://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2018/02/Монастырь-Гандзасар-Арцах-Нагорный-Карабах-150x100.jpg 150w" sizes="(max-width: 680px) 100vw, 680px" />

<img class="alignnone  wp-image-432" src="http://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2018/02/Монастырь-Гандзасар-внутри-Арцах-Нагорный-Карабах.jpg" alt="" width="680" height="453" srcset="https://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2018/02/Монастырь-Гандзасар-внутри-Арцах-Нагорный-Карабах.jpg 900w, https://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2018/02/Монастырь-Гандзасар-внутри-Арцах-Нагорный-Карабах-300x200.jpg 300w, https://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2018/02/Монастырь-Гандзасар-внутри-Арцах-Нагорный-Карабах-768x512.jpg 768w, https://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2018/02/Монастырь-Гандзасар-внутри-Арцах-Нагорный-Карабах-150x100.jpg 150w" sizes="(max-width: 680px) 100vw, 680px" />

«Մենք և մեր սարերը» հուշարձանը

«Մենք և մեր լեռները» հուշարձանը Արցախի ամենահայտնի խորհրդանիշներից մեկն է և պատկերված է Արցախի Հանրապետության զինանշանի վրա, գտնվում է Ստեփանակերտի մուտքի մոտ: Մարդկանց մեջ այն կոչվում է նաև «Պապիկ և Տատիկ»: Հուշարձանը կառուցվել է 1967 թվականին` կարմիր  տուֆից, հեղինակը քանդակագործ Սարգիս Բաղդասարյանն է: Անպայման  այցելեք այս հուշարձանը:

<img class="alignnone  wp-image-435" src="http://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2018/02/Монумент-“Мы-и-наши-горы”-Арцах-Нагорный-Карабах.jpg" alt="" width="680" height="453" srcset="https://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2018/02/Монумент-“Мы-и-наши-горы”-Арцах-Нагорный-Карабах.jpg 900w, https://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2018/02/Монумент-“Мы-и-наши-горы”-Арцах-Нагорный-Карабах-300x200.jpg 300w, https://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2018/02/Монумент-“Мы-и-наши-горы”-Арцах-Нагорный-Карабах-768x512.jpg 768w, https://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2018/02/Монумент-“Мы-и-наши-горы”-Арцах-Нагорный-Карабах-150x100.jpg 150w" sizes="(max-width: 680px) 100vw, 680px" />

Տնջրի

Տնջրին ԱՊՀ-ում ամենահին (ավելի քան 2028 տարի) և ամենաբարձր (ավելի քան 54 մետր) ծառն է: ԽՍՀՄ-ում այս ծառը ևս ամենահինն ու ամենաբարձրն էր: Ավելի քան 100 մարդ կարող է տեղավորել ծառի ներսում, և ունի 44 քմ տարածք: Ավելի քան 27 մետր է ծառի հիմքի տրամագիծը: Տեղացիների պատմությունների համաձայն, այս ծառի տակ հանգստացել են այնպիսի ականավոր գործիչներ, ինչպիսիք են Մեսրոպ Մաշտոցը, Րաֆֆի, Սայաթ-Նովան և այլոք:

<img class="alignnone  wp-image-438" src="http://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2018/02/Схторашенский-платан-Тнджри-Арцах-Нагорный-Карабах.jpg" alt="" width="681" height="454" srcset="https://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2018/02/Схторашенский-платан-Тнджри-Арцах-Нагорный-Карабах.jpg 1000w, https://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2018/02/Схторашенский-платан-Тнджри-Арцах-Нагорный-Карабах-300x200.jpg 300w, https://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2018/02/Схторашенский-платан-Тнджри-Арцах-Нагорный-Карабах-768x512.jpg 768w, https://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2018/02/Схторашенский-платан-Тнджри-Арцах-Нагорный-Карабах-150x100.jpg 150w" sizes="(max-width: 681px) 100vw, 681px" />

<img class="alignnone  wp-image-437" src="http://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2018/02/Схторашенский-платан-Тнджри-Арцах-Нагорный-Карабах.2.jpg" alt="" width="681" height="498" srcset="https://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2018/02/Схторашенский-платан-Тнджри-Арцах-Нагорный-Карабах.2.jpg 820w, https://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2018/02/Схторашенский-платан-Тнджри-Арцах-Нагорный-Карабах.2-300x220.jpg 300w, https://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2018/02/Схторашенский-платан-Тнджри-Арцах-Нагорный-Карабах.2-768x562.jpg 768w, https://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2018/02/Схторашенский-платан-Тнджри-Арцах-Нагорный-Карабах.2-150x110.jpg 150w" sizes="(max-width: 681px) 100vw, 681px" />

Ամարասի վանք

Հայ պատմաբան Փավստոս Բուզանդի վարկածի համաձայն` վանքը հիմնադրվել է IV դարում՝ Սբ. Գրիգոր Մկրտիչի կողմից: Հայտնի է, որ եկեղեցու արևելյան մասում թաղված է Սբ. Գրիգոր Լուսավորչի թոռը՝  Գրիգորիսը: Նա Արցախի թեմի առաջին եպիսկոպոսն էր: Հետաքրքիր փաստ է, որ Մեսրոպ Մաշտոցը (հայոց այբուբենի ստեղծողը) 5-րդ դարում  հիմնադրեց Արցախի առաջին դպրոցը, որը խթան հանդիսացավ այս տարածաշրջանում հայ գրքի տարածմանը: Միջնադարում Ամարասի վանքը Արցախի մշակութային և հոգևոր կենտրոնն էր, իսկ  Խորհրդային իշխանության տարիներին լքված էր: Վանքը բացվել է 1992 թվականին և  հանդիսանում է Արցախի թեմի գործող վանք:

<img class="alignnone  wp-image-439" src="http://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2018/02/Монастырь-Амарас-Арцах-Нагорный-Карабах.jpg" alt="" width="680" height="453" srcset="https://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2018/02/Монастырь-Амарас-Арцах-Нагорный-Карабах.jpg 900w, https://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2018/02/Монастырь-Амарас-Арцах-Нагорный-Карабах-300x200.jpg 300w, https://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2018/02/Монастырь-Амарас-Арцах-Нагорный-Карабах-768x512.jpg 768w, https://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2018/02/Монастырь-Амарас-Арцах-Нагорный-Карабах-150x100.jpg 150w" sizes="(max-width: 680px) 100vw, 680px" />

Ջրվեժ «Հովանոց»

«Հովանոց» ջրվեժը զարմանալիորեն գեղեցիկ է և շատ սիրված զբոսաշրջիկների կողմից, անպայման արժե այցելել և տեսնել: Ջրվեժի ճանապարհն անցնելու եք կիրճի միջով: Նրան անվանում են «Հովանոց» ջրվեժ, քանի որ դա հովանոցին շատ նման է, ջուրը հոսում է քարերով, ընդլայնելով խորքերը:

<img class="alignnone  wp-image-440" src="http://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2018/02/Водопад-“Зонтик”-Арцах-Нагорный-Карабах.jpg" alt="" width="680" height="453" srcset="https://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2018/02/Водопад-“Зонтик”-Арцах-Нагорный-Карабах.jpg 1080w, https://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2018/02/Водопад-“Зонтик”-Арцах-Нагорный-Карабах-300x200.jpg 300w, https://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2018/02/Водопад-“Зонтик”-Арцах-Нагорный-Карабах-768x512.jpg 768w, https://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2018/02/Водопад-“Зонтик”-Арцах-Нагорный-Карабах-1024x683.jpg 1024w, https://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2018/02/Водопад-“Зонтик”-Арцах-Нагорный-Карабах-150x100.jpg 150w" sizes="(max-width: 680px) 100vw, 680px" />

Հունոտի կիրճ (Ջդրդրուզ)

Խորհուրդ է տրվում այցելել Հունոտի կիրճը: Այս տեղը զարմանալի է իր գեղեցկությամբ և անփոփոխ բնությամբ, որը շրջապատված է գեղեցիկ լեռներով: Տաք եղանակին կարող եք լողալ գետում, ջուրը շատ թարմացնող է: Որոշ զբոսաշրջիկներ գիշերը այստեղ են անցկացնում վրաններում և վայելում անիրական գեղեցկությունը: Կարելի է նկարագրել այս տեղը, որքան ուզում եք, մենք պարզապես առաջարկում ենք սկզբից տեսնել լուսանկարը, իսկ հետո իրականում: Եվ այո, ձեզ հետ անպայման հարմարավետ կոշիկներ կվերցնեք:

<img class="alignnone  wp-image-441" src="http://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2018/02/Каньот-Унот-Дждрдуз-Арцах.2.jpg" alt="" width="680" height="453" srcset="https://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2018/02/Каньот-Унот-Дждрдуз-Арцах.2.jpg 900w, https://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2018/02/Каньот-Унот-Дждрдуз-Арцах.2-300x200.jpg 300w, https://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2018/02/Каньот-Унот-Дждрдуз-Арцах.2-768x512.jpg 768w, https://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2018/02/Каньот-Унот-Дждрдуз-Арцах.2-150x100.jpg 150w" sizes="(max-width: 680px) 100vw, 680px" />

<img class="alignnone  wp-image-442" src="http://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2018/02/Каньот-Унот-Дждрдуз-Арцах.3.jpg" alt="" width="681" height="355" srcset="https://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2018/02/Каньот-Унот-Дждрдуз-Арцах.3.jpg 959w, https://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2018/02/Каньот-Унот-Дждрдуз-Арцах.3-300x156.jpg 300w, https://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2018/02/Каньот-Унот-Дждрдуз-Арцах.3-768x400.jpg 768w, https://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2018/02/Каньот-Унот-Дждрдуз-Арцах.3-150x78.jpg 150w" sizes="(max-width: 681px) 100vw, 681px" />

<img class="alignnone  wp-image-443" src="http://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2018/02/Каньот-Унот-Дждрдуз-Арцах.jpg" alt="" width="679" height="382" srcset="https://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2018/02/Каньот-Унот-Дждрдуз-Арцах.jpg 960w, https://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2018/02/Каньот-Унот-Дждрдуз-Арцах-300x169.jpg 300w, https://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2018/02/Каньот-Унот-Дждрдуз-Арцах-768x432.jpg 768w, https://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2018/02/Каньот-Унот-Дждрдуз-Арцах-150x84.jpg 150w" sizes="(max-width: 679px) 100vw, 679px" />

Ղազանչեցոց եկեղեցի

Սուրբ Ամենափրկիչ Ղազանչեցոց տաճարը  Հայ Առաքելական եկեղեցու գլխավոր տաճարն է Շուշիում: Այն գտնվում է քաղաքի կենտրոնում, լեռան գագաթին և անշուշտ գեղեցիկ է: Եկեղեցին կառուցվել է 1868-1887 թթ.` Նախիջևանի Ղազանչի (Շախկերտ) գյուղից Շուշի բերված դրամական միջոցներով: Այն ամենամեծ հայկական եկեղեցիներից է (35 մետր երկարություն, 23 մետր լայնություն և 35 մետր բարձրություն):

Տաճարը գործում էր մինչև 1930 թվականը, այնուհետև այն մասամբ վերականգնվել է 1981-1988 թվականներին: Ռազմական գործողությունների ժամանակ եկեղեցու հրեշտակների քանդակները ոչնչացվեցին և եկեղեցին վերածվեց  զենքի պահեստի: 1992 թ. մայիսի 9-ին Շուշիի ազատագրումից հետո  սկսվեց եկեղեցու վերականգնումը: Պաշտոնապես բացվեց 1998 թ. հուլիսի 19-ին` Տիրոջ փոխակերպման օրը:

<img class="alignnone  wp-image-444" src="http://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2018/02/Сурб-Аменапркич-Казанчецоц-Собор-Святого-Христа-Спасителя-Арцах-Нагорный-Карабах.jpg" alt="" width="680" height="453" srcset="https://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2018/02/Сурб-Аменапркич-Казанчецоц-Собор-Святого-Христа-Спасителя-Арцах-Нагорный-Карабах.jpg 900w, https://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2018/02/Сурб-Аменапркич-Казанчецоц-Собор-Святого-Христа-Спасителя-Арцах-Нагорный-Карабах-300x200.jpg 300w, https://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2018/02/Сурб-Аменапркич-Казанчецоц-Собор-Святого-Христа-Спасителя-Арцах-Нагорный-Карабах-768x512.jpg 768w, https://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2018/02/Сурб-Аменапркич-Казанчецоц-Собор-Святого-Христа-Спасителя-Арцах-Нагорный-Карабах-150x100.jpg 150w" sizes="(max-width: 680px) 100vw, 680px" />

Ժենգյալով հաց

Գրել Արցախի (Լեռնային Ղարաբաղի)  մասին և  չհիշատակել այս տարածաշրջանի ուտեստները, անհնար է: Ժենգյալով հացը խմոր է, կանաչի տարբեր սորտերով լցոնված: Որքան ավելի շատ կանաչու տեսակ լինի, այնքան ավելի համեղ կլինի ժենգյալով հացը: Այս ուտեստի հետ կարելի է օգտագործել գարեջուր, գինի, թան: Ժենգյալով հացը համարվում է արցախյան խոհանոցի այցեքարտը, անցկացվում են այս ուտեստին նվիրված փառատոններ և ընդգրկված են Արցախի ոչ նյութական ժառանգության ցանկում: Մի խոսքով փորձեք, իսկ ձեզ բարի ախորժակ:

<img class="alignnone  wp-image-426" src="http://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2018/02/Женгялов-хац-–-фирменное-блюдо-Арцаха.jpg" alt="" width="680" height="453" srcset="https://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2018/02/Женгялов-хац-–-фирменное-блюдо-Арцаха.jpg 900w, https://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2018/02/Женгялов-хац-–-фирменное-блюдо-Арцаха-300x200.jpg 300w, https://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2018/02/Женгялов-хац-–-фирменное-блюдо-Арцаха-768x512.jpg 768w, https://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2018/02/Женгялов-хац-–-фирменное-блюдо-Арцаха-150x100.jpg 150w" sizes="(max-width: 680px) 100vw, 680px" />

Աղբյուրը` Armenian Global Community

Ռուսերենից թարգմանեց Նոնա Հակոբյանը

Արցախի (Լեռնային Ղարաբաղի)  ամենատարածված 10 տուրիստական վայրերը Արցախը (Լեռնային Ղարաբաղը) հարուստ է տեսարժան վայրերով, բայց մենք փորձել ենք առանձնացնել  10 օբյեկտներ, որոնք մենք խորհուրդ ենք տալիս անպայման այցելել: Եթե դուք պատրաստվում եք մեկնել  Արցախ, ապա անպայման ձեր երթուղին կառուցեք հետևյալ գեղեցկությունների միջով՝ Ջերմաջուր Ջերմաջուրը հարուստ է բնական և բուժիչ աղբյուրներով: Ջերմաջուրը գտնվում է ծովի մակերևույթից […]


Գործընկերներ

ՀՀ Գիտությունների ազգային ակադեմիա

Երևանի պետական համալսարան

<img class="wp-image-11379 alignleft" src="http://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2019/06/YSU_gerb.jpg" alt="" width="201" height="197" srcset="https://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2019/06/YSU_gerb.jpg 2480w, https://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2019/06/YSU_gerb-300x293.jpg 300w, https://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2019/06/YSU_gerb-768x749.jpg 768w, https://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2019/06/YSU_gerb-1024x999.jpg 1024w, https://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2019/06/YSU_gerb-150x146.jpg 150w" sizes="(max-width: 201px) 100vw, 201px" />

ՄԱՏԵՆԱԴԱՐԱՆ (Մեսրոպ Մաշտոցի անվան հին ձեռագրերի գիտահետազոտական ինստիտուտ)

Մեսրոպ Մաշտոց Համալսարան

Արցախի պետական համալսարան

Գորիսի պետական համալսարան

<img class="alignnone  wp-image-24116" src="http://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2019/11/GorSU_logo.png" alt="" width="200" height="200" srcset="https://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2019/11/GorSU_logo.png 970w, https://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2019/11/GorSU_logo-250x250.png 250w, https://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2019/11/GorSU_logo-300x300.png 300w, https://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2019/11/GorSU_logo-768x768.png 768w, https://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2019/11/GorSU_logo-150x150.png 150w" sizes="(max-width: 200px) 100vw, 200px" />

Գավառի պետական համալսարան

Հայաստանի պետական տնտեսագիտական համալսարան

<img class="alignnone  wp-image-25710" src="http://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2019/11/ՀՊՏՀ.jpg" alt="" width="307" height="74" srcset="https://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2019/11/ՀՊՏՀ.jpg 2047w, https://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2019/11/ՀՊՏՀ-300x72.jpg 300w, https://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2019/11/ՀՊՏՀ-768x185.jpg 768w, https://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2019/11/ՀՊՏՀ-1024x246.jpg 1024w, https://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2019/11/ՀՊՏՀ-150x36.jpg 150w" sizes="(max-width: 307px) 100vw, 307px" />

Գ.Վ.Պլեխանովի անվան ռուսական տնտեսագիտական համալսարանի Երևանի մասնաճյուղ

«Նորավանք» գիտակրթական հիմնադրամ

Наша среда online

Юго-Осетинский научно-исследовательский институт им. З.Н. Ванеева

Журнал «Регион и мир»

«Արդարադատություն» գիտական պարբերական

«Օրինականություն» գիտագործնական և ուսումնամեթոդական հանդես

«Դատական իշխանություն» գիտամեթոդական ամսագիր

<img class="alignnone wp-image-40822" src="http://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2020/06/դատ-իշխ-2020.jpg" alt="" width="200" height="274" srcset="https://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2020/06/դատ-իշխ-2020.jpg 1018w, https://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2020/06/դատ-իշխ-2020-219x300.jpg 219w, https://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2020/06/դատ-իշխ-2020-768x1053.jpg 768w, https://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2020/06/դատ-իշխ-2020-747x1024.jpg 747w, https://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2020/06/դատ-իշխ-2020-150x206.jpg 150w" sizes="(max-width: 200px) 100vw, 200px" />

ՀՀ Արդարադատության ակադեմիա

ՀՀ Գիտությունների ազգային ակադեմիա Երևանի պետական համալսարան             ՄԱՏԵՆԱԴԱՐԱՆ (Մեսրոպ Մաշտոցի անվան հին ձեռագրերի գիտահետազոտական ինստիտուտ) Մեսրոպ Մաշտոց Համալսարան             Արցախի պետական համալսարան Գորիսի պետական համալսարան Գավառի պետական համալսարան Հայաստանի պետական տնտեսագիտական համալսարան Գ.Վ.Պլեխանովի անվան ռուսական տնտեսագիտական համալսարանի Երևանի մասնաճյուղ «Նորավանք» գիտակրթական հիմնադրամ     […]


Հովանավորներ

ԱՐՑԱԽԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԿԱՌԱՎԱՐՈՒԹՅՈՒՆ

ՀՀ ԿՐԹՈՒԹՅԱՆ, ԳԻՏՈՒԹՅԱՆ, ՄՇԱԿՈՒՅԹԻ ԵՎ ՍՊՈՐՏԻ ՆԱԽԱՐԱՐՈՒԹՅՈՒՆ

«ԶԱՆԳԵԶՈՒՐԻ ՊՂՆՁԱՄՈԼԻԲԴԵՆԱՅԻՆ ԿՈՄԲԻՆԱՏ» ՓԲԸ

<img class="alignnone  wp-image-24109" src="http://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2019/11/ZCMC-LOGO.jpg" alt="" width="137" height="96" srcset="https://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2019/11/ZCMC-LOGO.jpg 4166w, https://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2019/11/ZCMC-LOGO-300x210.jpg 300w, https://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2019/11/ZCMC-LOGO-768x538.jpg 768w, https://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2019/11/ZCMC-LOGO-1024x717.jpg 1024w, https://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2019/11/ZCMC-LOGO-150x105.jpg 150w" sizes="(max-width: 137px) 100vw, 137px" />

ԿԱՐԵՆ ԳՐԻԳՈՐԻ ՍԱՐԳՍՅԱՆ

<img class="alignleft wp-image-512" src="http://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2018/04/Artsakhbank_Logo-1.jpg" alt="" width="303" height="62" srcset="https://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2018/04/Artsakhbank_Logo-1.jpg 1162w, https://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2018/04/Artsakhbank_Logo-1-300x61.jpg 300w, https://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2018/04/Artsakhbank_Logo-1-768x157.jpg 768w, https://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2018/04/Artsakhbank_Logo-1-1024x210.jpg 1024w, https://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2018/04/Artsakhbank_Logo-1-150x31.jpg 150w" sizes="(max-width: 303px) 100vw, 303px" />

<img class=" wp-image-942 alignleft" src="http://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2018/05/Base-Metals.jpg" alt="" width="304" height="103" srcset="https://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2018/05/Base-Metals.jpg 2482w, https://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2018/05/Base-Metals-300x101.jpg 300w, https://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2018/05/Base-Metals-768x260.jpg 768w, https://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2018/05/Base-Metals-1024x346.jpg 1024w, https://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2018/05/Base-Metals-150x51.jpg 150w" sizes="(max-width: 304px) 100vw, 304px" />

«ՓՅՈՒՆԻԿ» ՀԱՄԱՀԱՅԿԱԿԱՆ ՀԻՄՆԱԴՐԱՄ

ԱՐՑԱԽԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԿԱՌԱՎԱՐՈՒԹՅՈՒՆ ՀՀ ԿՐԹՈՒԹՅԱՆ, ԳԻՏՈՒԹՅԱՆ, ՄՇԱԿՈՒՅԹԻ ԵՎ ՍՊՈՐՏԻ ՆԱԽԱՐԱՐՈՒԹՅՈՒՆ   «ԶԱՆԳԵԶՈՒՐԻ ՊՂՆՁԱՄՈԼԻԲԴԵՆԱՅԻՆ ԿՈՄԲԻՆԱՏ» ՓԲԸ ԿԱՐԵՆ ԳՐԻԳՈՐԻ ՍԱՐԳՍՅԱՆ                 «ՓՅՈՒՆԻԿ» ՀԱՄԱՀԱՅԿԱԿԱՆ ՀԻՄՆԱԴՐԱՄ