Նվարդ Ավագյան

Ծնվել է Արցախի Սղնախ գյուղում, 1940 թվականի դեկտեմբերի 21-ին: Ավարտել է տեղի յոթնամյա, Ավետարանոցի միջնակարգ դպրոցները, Բաքվի մանկավարժական ինստիտուտի պատմաբանասիրական ֆակուլտետը: Ըստ ստացած մասնագիտության չորս տարի ուսուցչավարելուց հետո հետագա ողջ գործունեությունը նվիրել է լրագրությանը: 1967-ից սկսած աշխատել է Արցախի մայր թերթում / – -ԼՂ Հանրապետություն>- /. ղեկավարել արվեստի ու գրականության, լրատվության, կրթության, նամակների բաժիններ: Պատերազմի ու ետպատերազմյա առաջին տարիներին եղել է թերթի պատասխանատու քարտուղարը, հետագա տասը տարում` գլխավոր խմբագրի առաջին տեղակալ: 2005-2008թթ. աշխատել է ԼՂՀ հանրային հեռուստառադիոընկերության խորհրդում` նախագահի խորհրդական:Երրորդ տարին է` խմբագրում է ԼՂՀ ԱՆ «Առողջապահության մունետիկ» ամսաթերթը: Ամուսնացած է: Արցախյան պատերազմի մասնակից երեք որդու մայր է:

Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար պարգևատրվել է «Վաչագան Բարեպաշտ» մեդալով: 2008թ. արժանացել է Հանրապետության վաստակավոր լրագրողի կոչման:

Հեղինակ է «Կորած մեղեդի» արձակ` եւ պոեմների ու բանաստեղծությունների հինգ / «Երկրորդ շնչառություն».1978թ., «Դեմքով դեպի կրակը».1988թ., «Հասուն իմ հասկ».1990թ., «Մատյան հառներգության».1997թ., «Ծանր լույս». 2004թ./ ժողովածուների, վեպի /2006թ./, «Սահմանային գոտի» / վիպակներ, պատմվածքներ, 2009թ./ գրքի: Տպագրության է սպասում «Խոստովանություն» կենսապատումը:

1998թ. Եղիշեի անվան մրցանակի է արժանացել գրքի, 2001թվականին` եռապոեմի համար:

Ռուսերենից հայերեն է թարգմանել Յու.Կուբլանովսկու, Ս. Վերմիշևայի /առանձին գրքով/, Լ.Պուզիրևսկայայի, Վ. Վոլկովի, Ե. Չայկովսկայայի եւ այլոց ստեղծագործություններից: 2004 թվականին արժանացել է Շոլոխովյան հուշամեդալի:

Ստեղծագործություններ

Բեռնել PDF տարբերակը

Ծնվել է Արցախի Սղնախ գյուղում, 1940 թվականի դեկտեմբերի 21-ին: Ավարտել է տեղի յոթնամյա, Ավետարանոցի միջնակարգ դպրոցները, Բաքվի մանկավարժական ինստիտուտի պատմաբանասիրական ֆակուլտետը: Ըստ ստացած մասնագիտության չորս տարի ուսուցչավարելուց հետո հետագա ողջ գործունեությունը նվիրել է լրագրությանը: 1967-ից սկսած աշխատել է Արցախի մայր թերթում / – -ԼՂ Հանրապետություն>- /. ղեկավարել արվեստի ու գրականության, լրատվության, կրթության, նամակների բաժիններ: Պատերազմի

Read More


Արտաշես Ղահրիյան

Կենսագրություն

Արտաշես Ղահրիյանը ծնվել է Հադրութի շրջանի Մեծ Թաղեր գյուղում 1937-ին: Տեղի միջնակարգից հետո ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի հայկական բանասիրական բաժանմունքը: Աշխատել է Հայաստանի թերթերի և ամսագրերի խմբագրություններում: Հրատարակել է «Տոհմականչ» և «Պատրանք» պատմվածքների ժողովածուները: 1993-ին վերադարձել է ծննդավայր: Ստեփանակերտում լույս են տեսել նրա «Լեռան հուշ» պատմվածքների և «Թախծոտ մեղեդի» բանաստեղծությունների գրքերը:

Ստեղծագործություններ

Բեռնել PDF տարբերակը

Կենսագրություն Արտաշես Ղահրիյանը ծնվել է Հադրութի շրջանի Մեծ Թաղեր գյուղում 1937-ին: Տեղի միջնակարգից հետո ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի հայկական բանասիրական բաժանմունքը: Աշխատել է Հայաստանի թերթերի և ամսագրերի խմբագրություններում: Հրատարակել է «Տոհմականչ» և «Պատրանք» պատմվածքների ժողովածուները: 1993-ին վերադարձել է ծննդավայր: Ստեփանակերտում լույս են տեսել նրա «Լեռան հուշ» պատմվածքների և «Թախծոտ մեղեդի» բանաստեղծությունների գրքերը:   Ստեղծագործություններ

Read More


Առաքելյան Սերժ

Սերժ Սարգսի Առաքելյանը ծնվել է 1948 թվականի նոյեմբերի 17-ին Արցախի Մարտունու շրջանի Խերխան գյուղում: Ավարտել է գյուղի ութամյա դպրոցը, այնուհետև` Բաքվի 152-րդ միջնակարգ դպրոցը: 1967-69թթ. ծառայել է ԽՍՀՄ զինված ուժերում: Զորացրվելուց հետո ընդունվել և ավարտել է Ստեփանակերտի պետական մանկավարժական ինստիտուտի բանասիրական ֆակուլտետը: Երկար տարիներ աշխատել է Բաքվում հայերեն լեզվով հրապարակվող «Կոմունիստ» թերթի խմբագրությունում: 1988 թվականին տեղափոխվել է Երևան: Աշխատել է տարբեր թերթերի և ամսագրերի խմբագրություններում: 1994-2004թթ. ծառայել է հայոց ազգային բանակում` որպես զինվորական լրագրող: Պահեստազորի մայոր է: Հեղինակ է բանաստեղծական և արձակ 6 ժողովածուների, ինչպես նաև բազմաթիվ ակնարկների ու հրապարակախոսական հոդվածների: Ամուսնացած է, ունի երկու զավակ:

Ստեղծագործությունները

Սերժ Սարգսի Առաքելյանը ծնվել է 1948 թվականի նոյեմբերի 17-ին Արցախի Մարտունու շրջանի Խերխան գյուղում: Ավարտել է գյուղի ութամյա դպրոցը, այնուհետև` Բաքվի 152-րդ միջնակարգ դպրոցը: 1967-69թթ. ծառայել է ԽՍՀՄ զինված ուժերում: Զորացրվելուց հետո ընդունվել և ավարտել է Ստեփանակերտի պետական մանկավարժական ինստիտուտի բանասիրական ֆակուլտետը: Երկար տարիներ աշխատել է Բաքվում հայերեն լեզվով հրապարակվող «Կոմունիստ» թերթի խմբագրությունում: 1988 թվականին

Read More


Սեյրան Քամալյան

Սեյրան Աշոտի Քամալյանը ծնվել է Մարտունու շրջանի Ճարտար գյուղում, 1949թ. հուլիսի 24-ին: Ունի բարձրագույն կրթություն: 1972-73թթ. ծառայել է խորհրդային բանակի շարքերում: 1974թ. աշխատանքի է անցել Մարտունու շրջանային «Աշխատանք» թերթում: Նույն տարում, ավտոպատահարից հետո հայտնվել է ԲԱՄ-ում, Ուստիլիմսկի շինհարթակում: Հենց այստեղ էլ գրում է իր առաջին վիպակը` «Ուր հողը տաքանում է մատներից»:

1977թ. վերադառնալով «կոմերիտական շինարարություններից» մեծ դժվարությամբ նորից ընդունվում է աշխատանքի, որպես լրագրող «Աշխատանք» թերթում:

Ս. Քամալյանը ղարաբաղյան շարժման Մարտունու ընդհատակյա կազմակերպության («Կոմիտե») հիմնադիրներից է ու նրա ակտիվ գործիչներից: 1992թ. լինելով հորձանուտում, լեգենդար Մոնթե Մելքոնյանի կողմից նշանակվել է Մարտունու շրջանի պարետ: Դեռևս Ավոյի կենդանության ժամանակ տպագրվել է «Խոսք եմ խնդրում զոհվածների համար» ու խրամատում գրվել է «Ավոն մեր աչքերով» գրքի մի մասը:

1994թ. Երևանում տպագրվել է «Ավոն մեր աչքերով» գիրքը, որի շնորհանդեսը կայացել է հերոսի մահվան օրը` հունիսի 12-ին:

Ս.Քամալյանը ստեղագործում է նաև ռուսերեն լեզվով: Առավել հայտնի է նրա «Карабах на пути к бессмертию» (1994թ.) գիրքը, որը Ռուսաստանի Դաշնության հայ համայնքների համաժողովներից մեկի որոշմամբ տարածվել է ԱՊՀ և մի շարք այլ պետությունների հայ համայնքներում:

Ս. Քամալյանը ԼՂՀ, ՀՀ և ՍՍՀՄ գրողների միության անդամ է, Եղիշեի ամենամյա մրցանակի դափնեկիր է, յոթ գրքի հեղինակ: 2011թ. տպագրության է ներկայացրել` «Ժողովուրդը` Պետություն, Պետությունը` Ժողովուրդ» ծավալուն պատմավավերագրական վեպի առաջին մասը: Տպագրության են պատրաստ ազատամարտին նվիրված մի շարք գործեր:

Սեյրան Աշոտի Քամալյանը ծնվել է Մարտունու շրջանի Ճարտար գյուղում, 1949թ. հուլիսի 24-ին: Ունի բարձրագույն կրթություն: 1972-73թթ. ծառայել է խորհրդային բանակի շարքերում: 1974թ. աշխատանքի է անցել Մարտունու շրջանային «Աշխատանք» թերթում: Նույն տարում, ավտոպատահարից հետո հայտնվել է ԲԱՄ-ում, Ուստիլիմսկի շինհարթակում: Հենց այստեղ էլ գրում է իր առաջին վիպակը` «Ուր հողը տաքանում է մատներից»: 1977թ. վերադառնալով «կոմերիտական շինարարություններից»

Read More


Գործընկերներ


Կարդացեք Եղիցի Լույս գրական թերթի  վերջին համարները`


Հրաչյա Բեգլարյան

ՀՐԱՉՅԱ ԲԵԳԼԱՐՅԱՆ

Արցախի գրական օջախի պողերը անթեղված են Մեսրոպ Մաշտոցի` Հայոց Երևելից երկրում բացած հինգ դպրոցներում: Մաշտոցյան տառերի լույսը, 5-րդ դարից սկսած, միշտ էլ փարոսի պես ուղեկցել է Արցախի հայերին: Պատահական չէ, որ Ղարաբաղի մշակույթի մեջ առաջնակարգ տեղը պատկանում է գրականությանը: Անկարելի է անտարբեր անցնել գրական այնպիսի մի հուշարձանի կողքով, ինչպիսին Դավթակ Քերթողի «Ողբն» է: Գեղարվեստական բարձր մակարդակով գրված այս երկը կրկնակի հետաքրքրություն է ներկայացնում նախ և առաջ նրա համար, որ բանաստեղծն իր պոեմի քառատողերն ակրոստիքոսել է հայոց այբուբենի բոլոր տառերով: Նմանօրինակ գործ Արցախում 8-րդ դարում կատարել է նաև Համամ (Հովհաննես Բագրատունի) Արևելցին: Սա հայոց Արևելից երկրի թագավորն էր, հանճարեղ մի այր, որ սուրն ու գրիչը պահում էր հավասար բարձրության վրա, մեկով պաշտպանում էր երկիրը, մյուսով լուսավորում մարդկանց հոգիները: Հմուտ լինելով բանաստեղծության, քերականության, ճարտասանության և ստույգ գիտությունների ասպարեզում, նա թողել է գրական մեծ ժառանգություն: Համամ Արևելցին, որն ըստ մակար Բարխուդարյանի, թաղված է Արցախի Ավետարանոց գյուղում, իր քերականությունն ավելի մատչելի դարձնելու համար նույնպես հոդել, ակրոստիքոսել է այբուբենը…

Արցախի գրական հուշարձանների մեջ դարավոր կաղնու զորությամբ շարունակում է իշխել Մովսես Կաղանկատվացու «Պատմություն Աղվանից աշխարհի» երկը: Թեև նրա վրայով, 7-րդ դարից սկսած, անցել են ժամանակների պղտոր հեղեղները, սակայն հայախոս ու հայաշունչ այդ գործը լեռան աղբյուրի պես մնացել է մաքրամաքուր:

Արցախածնունդ է նաև, ինչպես վկայում է հայտնի հայագետ, լեզվաբան Ստեփան Մալխասյանը, պատմահայր Մովսես Խորենացին: Իսկ ո՞ւմ չի հայտնի Կիրակոս Գանձակեցին, Մխիթար Գոշը` գրական մեծություններ, որոնց վաստակը զարդարում է հայ ժողովրդի պատմությունն ու մշակույթը: Գրական մեծերի այս շղթան ձգվեց մինչև պատմաբան Լեո, Մուրացան մինչև, Աշոտ Հովհաննիսյան ու Բագրատ Ուլուբաբյան: Հիշենք այստեղ Րաֆֆուն ու Ղազարոս Աղայանին, որոնք հպարտությամբ են հիշում, որ իրենց նախիները եղել են ղարաբաղցիները: Ասենք նաև, որ հայ մեծ լուսավորիչ Խաչատուր Աբովյանն իր ազգանունը բերել է Ղարաբաղի Մելիք Ապով Բեգլարյանի պապենական տոհմից: Գրական այս ակունքներին քաջատեղյակ Լեոն սխալ է համարել այն կարծիքը, թե իբր Ղարաբաղը հայ ժողովրդին տալիս է միայն նշանավոր զորավարներ, իսկ գրական ու մշակութային գործիչների մենաշնորհը Աստված թողել է Հայաստանի ուրիշ մարզերի վրա: Լեոն Ղարաբաղի հայերին անվանել է բանաստեղծ ժողովուրդ:

-Եթե Ղարաբաղի հայ ժողովուրդն ուրիշ բան երգած էլ չլիներ, «Գութանի երգերը» բավական կլինեին, որ սխալ համարվեր, թե Ղարաբաղը չունի հայերեն բանաստեղծություն,- գրել է պատմաբան Լեոն:

Սակայն վերադառնանք Ղարաբաղի` XX դարի, 20-30-ական թթ. գրական կյանքին: Թուրքերի կողմից Շուշին ավերելուց հետո, Ղարաբաղի գրական առուները ցամաքեցին: Մի ժամանակ Շուշիում լույս տեսնող գրքերը, տպարանները, հարուստ գրադարանները, «Ղարաբաղ», «Ծիածան», «Նեցուկ», «Արցախ», «Ղարաբաղի սուրհանդակ» պարբերականները մնացին որպես այրվող հուշեր: Աշխարհով մեկ ցրվեցին Շուշիի մտավորականները, իսկ շատ շուշեցիներ, մնալով վառվող քաղաքում, գլխատվեցին ու նետվեցին հորերը: Թուրքերը այրվող քաղաքում եռաժանու վրա պտտեցրին Ալեքսանդր Ծատուրյանի կտրած գլուխը:

1920թ., Ղարաբաղում խորհրդային իշխանություն հաստատվելուց հետո, Ստեփանակերտ է գալիս բանաստեղծ Գրիգոր Ներսիսյանը, որը դեռ 1911 թվականին Շուշիում լույս էր ընծայել իր բանաստեղծությունների անդրանիկ գիրքը` «Թախծոտ երգեր» խորագրով: Գրիգոր Ներսիսյանը լեզու և գրականություն էր դասավանդում Ստեփանակերտի գյուղատնտեսական տեխնիկումում, միևնույն ժամանակ ծավալելով գրական-հասարակական աշխատանքներ: Նրա նախաձեռնությամբ, 1925 թվականին օգոստոսին, Ստեփանակերտում հրավիրվում է երիտասարդ և սկսնակ գրողների առաջին հավաքը: Ստեղծվում է Ղարաբաղի պրոլետար գրողների ասոցիացիան: Նախագահ է ընտրվում Գրիգոր Ներսիսյանը: Ի դեպ, գրական այդ հավաքում ելույթ է ունենում Բաքվից եկած հայ գրողներ Թաթուլ Հուրյանը, Աշոտ Գրաշին և Գարեգին Սևունցը: 1929-ին Ստեփանակերտում Գ.Ներսիսյանի խմբագրությամբ հրատարակվում է «Կայծ» ամսագիրը: Առաջին համարը դարձավ նաև վերջինը: Անշուշտ, ամսագիրը փակվում է անվտանգության խորհրդի միջնորդությամբ: Տարված գրական կյանքի խոհերով, մեկ ուրիշ մտավորական` Մկրտիչ Բերբերյանը, 1929-ին նախաձեռնում և հիմնադրում է Ստեփանակերտում «Գրոհ» գրական-գեղարվեստական հանդեսը, որը նույնպես փակվում է առաջին համարից հետո:

Գրիգոր Ներսիսյանին 1936-ին բանտարկում են: Նրան փոխարինում է Աշոտ Գրաշին, Գրաշուն` Թաթուլ Հուրյանը: Երկուսին էլ սպառնում է նացիոնալիզմի մեջ մեղադրվելու վտանգը և նրանք հեռանում են Ղարաբաղից: Գրողների թափուր մնացած «գահին» նստեցնում են երիտասարդ բանաստեղծ Միքայել Հարությունյանին, սա ևս երկու շաբաթից հետո թողնում է Ղարաբաղը` ապաստան փնտրելով մայր Հայաստանում:

1946-ին Ղարաբաղի գրական բաժանմունքի քարտուղար է նշանակվում ռազմաճակատից շքանշաններով վերադարձած բանաստեղծ Բոգդան Ջանյանը: Կարծես ամեն բան մտնում էր բնական հունի մեջ: Պատերազմից հետո բանաստեղծի ձայնը դարձել էր ավելի առնական ու համարձակ: Բաքվում արդեն տպագրվում էր նրա առաջին գիրքը, երբ 1948-ին Հրաչյա Քոչարի հորդորանքով Ղարաբաղ այցելեց Ավետիք Իսահակյանը շուշեցի տիկնոջ` Սոֆիի ու Ամերիկայից հայրենիք դարձած ղարաբաղցի Զաքարե Սուվարյանի հետ: Բաքվում այս լուրն ընդունեցին փշերով, և Բաղիրովի կարգադրությամբ անվտանգության կոմիտեն սկսեց դավեր ու խարդավանքներ ստեղծել Զաքարեի ու Բոգդան Ջանյանի շուրջը: Երկուսն էլ մեղադրվեցին նացիոնալիզմի մեջ ու բանտարկվեցին, իսկ վարպետը փրկվեց իր մեծ հեղինակության շնորհիվ, թեև Բաղիրովն ուզում էր Բերիայի միջոցով բանտարկել նաև նրան:

Բոգդան Ջանյանին փոխարինում է բանաստեղծ Վերդի Վերխաչյանը, որը նույնպես անցել էր պատերազմի բովով: Նա քաջություն է ունենում հաջորդ օրն ընկերների մոտ պաշտպանելու Բոգդան Ջանյանի անմեղությունը: Երկու օրից հետո նրան ազատում են պաշտոնից: Նա վերադառնում է հայրենի գյուղ` Բադարա, բայց մինչև կյանքի վերջը մնում անվտանգության խորհրդի հսկողության տակ, մի տեսակ խեղճացած ու պասսիվ: 1949-ի ապրիլի 1-ին Ադրբեջանի գրողների միության Լեռնային Ղարաբաղի բաժանմունքի պատասխանատու քարտուղար է նշանակվում երիտասարդ բանաստեղծ Բագրատ Ուլուբաբյանը: Այս շրջանում քաղաքական ասպարեզ է բարձրանում մանկավարժ, կուսակցական ու մշակութային գործիչ, արձակագիր Սարգիս Աբրահամյանը, որը մինչև այդ հայտնի չէր որպես ստեղծագործող: Հենց սկզբից Բագրատ Ուլուբաբյանը ցուցաբերում էր եռանդ ու կազմակերպչական արտակարգ տաղանդ: Առավել ակտիվ ստեղծագործող երիտասարդներին նա հրավիրում էր Ստեփանակերտ: Այսպես, կարճ ժամանակաընթացքում, գյուղից քաղաք եկավ Վազգեն Օվյանն ու Գևորգ Աղաջանյանը, Գերասիմ Հովսեփյանն ու Արմո Լեռնենցը, ապա` Գուրգեն Գաբրիելյանն ու Ժան Անդրյանը: Սակայն նրանցից ոչ մեկը ՍՍՀՄ գրողների միության անդամության տոմս չուներ: Վարելով ճկուն քաղաքականություն` Բագրատ Ուլուբաբյանը 1964-ին կազմակերպեց ու Ստեփանակերտի Մ.Գորկու անվան թատրոնում անցկացրեց Ադրբեջանի գրողների միության շրջիկ պլենում, ուր բազմամարդ դահլիճում չորդ հոգու (Սարգիս Աբրահամյան, Իսահակ Ալավերդյան, Գևորգ Օհանյան, Վարդան Բալայան) ընդունեցին գրողների միության շարքերը: Ուշքի գալով, թուրքերն այնուհետև քսան տարի շարունակ Ղարաբաղից ոչ մի հայ գրողի չընդունեցին գրողների միության անդամ:

Լեռնային Ղարաբաղի գրական օջախի աշխուժությունը նկատելով` Ադրբեջանի գրողների միությունը, նրա նախագահն ու քարտուղարները սկսում են ընդգծված բացասական վերաբերմունք ցույց տալ Բագրատ Ուլուբաբյանին: Գնալով այդ վերաբերմունքը հասնում է առճակատման:

Պետք է նշել, որ Բագրատ Ուլուբաբյանն իր երկարատև աշխատանքի ընթացքում Ղարաբաղ էր հրավիրել հայ մշակույթի գրեթե բոլոր նշանավոր դեմքերին: Հիշենք դրանցից Նաիրի Զարյանին, Հրաչյա Քոչարին, Պարույր Սևակին, ասմունքի վարպետ Սուրեն Քոչարյանին և շատ ուրիշներ: Բաքվում պարզ տեսնում էին, որ Ղարաբաղը նորից դեմքով կանգնել է դեպի Հայաստանի կողմը: Այս բոլորին Բագրատ Ուլուբաբյանը գումարեց իր հռչակավոր «Նամակը», որը փաստորեն դարձավ, նոր էտապում, արցախյան շարժման հիմնաքարը:

1967-ի հոկտեմբերին ԼՂ մարզկոմում «քննարկվեց» Բագրատ Ուլուբաբյանի հարցը, նրան հեռացրին զբաղեցրած պաշտոնից` առանց ուրիշ աշխատանք առաջարկելու: Բացի Բոգդան Ջանյանից ու Հրաչյա Բեգլարյանից, ոչ ոք գրողներից չփորձեց պաշտպանել այն մարդուն, որ այնքան շատ բան է արել մեր գրական օջախի և Ղարաբաղի համար: Բագրատ Ուլուբաբյանից հետո ԼՂ գրողների միության պատասխանատու քարտուղար նշանակվեց Գևորգ Աղաջանյանը: Վերջինիս փոխարինեց Արմեն Հովհաննիսյանը: Այդ տարիների ընթացքում «թուրքական տարրը» կուսակցության հովանավորությամբ, հանուն «բարեկամության», ներմուծվեց գրական օջախ և ԳՄ անդամների թիվը սկսեց աճել «յազըչիների» հաշվին: Բաքուն Շուշիում ԳՄ մասնաճյուղ էր ստեղծել, փաստորեն, գրականության հետ կապ չունեցող «գրագետներից»: Իսկ Բաքվի` Վ.Ի.Լենինի անվան մանկավարժական ինստիտուտի մասնաճյուղի հետ Ստեփանակերտ փոխադրված ազերի գրողներն սպառնում էին մեծամասնություն կազմելու և ղեկն իրենց ձեռքը վերցնելու` արդեն առաջադրված ցցուն միտումներով:

ԼՂ գրողների պահանջով բաժանմունքի պատասխանատու քարտուղար ընտրվեց բանաստեղծ, դրամատուրգ և հրապարակախոս Վարդան Հակոբյանը (1983թ.), որը փաստորեն գրական օջախում իր գործունեությունը սկսեց այնտեղից, ուր հասել էր Բագրատ Ուլուբաբյանը: Մինչև արցախյան շարժման բացարձակ բողոքի ցույցերը, Վարդան Հակոբյանի աշխատանքային գործունեությունն ընթանում էր թուրք գրողների և կուսակցական գործիչների հետ գաղափարական խիստ բախումներով: Ի վերջո, նրան հաջողվում է, Մոսկվայի ճնշման տակ, Բաքվում Ղարաբաղի գրողների գործերը տպագրելու բաժին ունենալ և այդ բաժինն էլ ձգել-բերել Ստեփանակերտ:

Փաստորեն Ղարաբաղի գրողների միությունը մարզի առաջին կազմակերպությունն էր, որը դուրս եկավ Ադրբեջանի կազմից, դեռևս կուսակցության գործուն շրջանում` ձեռք բերելով արժանիներին Գրողների միության անդամության շարքերը ընդունելու իրավունք: Այս գործում քիչ ջանքեր չպահանջվեցին Վարդան Հակոբյանից: Վերջինս հենվելով ԽՍՀՄ ԳՄ քարտուղար, ռուս մեծ բանաստեղծ Մ.Դուդինի և Հայաստանի գրողների միության նախագահ Հրաչյա Հովհաննիսյանի արդարամտության ու բարեհոգության վրա, գրողների համար ապահովեց նոր կարգավիճակ` դարձնելով այն առանձին, միութենական նշանակության կազմակերպություն: ԽՍՀՄ ԳՄ անդամների թիվը, շնորհալի երիտասարդների հաշվին, հասցվեց 41-ի: Չմոռանանք նաև, որ գրական ընտանիքից անժամանակ հեռացել են գրողներ Վազգեն Օվյանը, Գերասիմ Հովսեփյանը, Իսահակ Ալավերդյանը, Գուրգեն Անտոնյանը, Ժան Անդրյանը, Գրիշա Մովսիսյանը, Միքայել Գասպարյանը, Վերդի Վերխաչյանը, Վարդան Բալայանը, Սուրեն Ստեփանյանը, Շահեն Օհանջանյանը:

1987-ի վերջին Վարդան Հակոբյանը, Հրաչյա Բեգլարյանը և Գուրգեն Գաբրիելյանը, շուրջ մեկ ամիս, ամեն գիշեր հավաքվելով գրողների միությունում, գրեցին, խմբագրեցին Արցախի մտավորականների բողոքի նամակն` ուղղված ՍՄԿԿ Կենտկոմի քարտուղար Մ.Ս.Գորբաչովին: Նամակի տակ ստորագրեցին ոչ միայն գրողները, այլև Արցախի մտավորականության առավել աչքի ընկնող անդամներ: Ի դեպ, Գուրգեն Գաբրիելյանն ու Մաքսիմ Հովհաննիսյանը երկրորդ անգամ էին ստորագրում նմանօրինակ նամակի տակ: Գրողները ստեղծելով մի պատվիրակություն (ղեկավար` Վ.Հակոբյան) փետրվարի 7-ին ուղևորվեցին Մոսկվա… Այսօր արդեն բոլորին են հայտնի հետագա ժամանակների գործողությունները: Սակայն նշենք, որ գրողների միության ջանքերով Ղարաբաղի գրական օջախը մտավ իր դերի ու դիրքի մեջ: Գրողների միություն են եկել առավել աչքի ընկնող բանաստեղծներ ու արձակագիրներ: Գրողների միության նախագահ Վ.Հակոբյանը հիմնադրեց «Արցախ», «Պըլը-Պուղի» հանդեսները, «Եղիցի լույս» գրական թերթն ու «Արցախ» հրատարակչությունը: Ամեն տարի լավագույն գրքերը երաշխավորվում են ԼՂ Հանրապետության հայ մեծ պատմիչ Եղիշեի անվան մրցանակի… Բացի դա, գրողների միության վարչության որոշմամբ ստեղծվեցին ԼՂ գրողների միության հատուկ մրցանակներ` Աղայանի, Մուրացանի և Շիրազի անվամբ: Արցախյան գոյամարտի գեղարվեստական տարեգրությունն ստեղծելու պատվավոր գործին լծվեց ամբողջ գրական ընտանիքը: Իրենց գրքերով, բանաստեղծական շարքերով, պոեմներով, պատմվածքներով, ակնարկներով հանդես եկան գրողներ Վ.Հակոբյանը, Գ.Գաբրիելյանը, Հր.Բեգլարյանը, Ս.Խանյանը, Մ.հովհաննիսյանը, Ն.Ավագյանը, Ռ.Եսայանը, Ս.Քամալյանը, Ա.Քոչարյանը, Է.Բեգլարյանը, Ժ.Բեգլարյանը, Կ.Դանիելյանը, Գ.Բեգլարյանը, Հ.Ալեքսանյանը, Վ.Գաբրիելյանը, Հ.Մարտիրոսյանը, Վ.Օվյանը, Ա.Գրիգորյանը, Դ.Միքայելյանը և ուրիշներ:

Արցախյան գոյամարտում իրենց գրիչը զենքով փոխարինեցին ու թշնամու դեմ մարտնչեցին Ռոբերտ Եսայանը, Սեյրան Քամալյանը, Սենոր Հասրաթյանը, Գագիկ Բեգլարյանը, Լեռնիկ Հակոբյանը, Դավիթ Շիրինյանը, Արիս Գրիգորյանը, Սպարտակ Հակոբյանը և ուրիշներ: Գրողներ Կիմ Գաբրիելյանին, Նորեկ Եսայանին շատ հաճախ կարելի է տեսնել զինվորական շորերի մեջ, մարտի ամենաթեժ կետերում` հաղորդումների և գրքերի համար կենդանի փաստեր հավաքելիս: Արցախյան պատերազմի ամենածանր օրերին, Երևանում ապրող մեր հայրենակից գրողները դիմել և ընդունվել են Ղարաբաղի Գրողների միության շարքերը: 199-ին տեղի ունեցավ ԼՂ Հանրապետության (արդեն` հանրապետության) գրողների միության առաջին համագումարը:

Ինչպես գիտենք, արցախյան գոյամարտը նախ և առաջ սկսվեց գաղափարական ճակատում: Այստեղ, բնականաբար, առաջին գծի զինվորները գրողներն ու լրագրողներն էին: Ղարաբաղում` որպես տանտերեր, իրենց հրաշալի դրսևորեցին նրանք: Մեր գրողներն ու լրագրողները ստիպված էին կռվել երկու ճակատով, նախ` ադրբեջանցիների դեմ, որոնք սովորել էին ստեր փչել ռադիոյով, հեռուստատեսությամբ ու մամուլում, ապա Մոսկվայի «Ժամանակ» հեռուստահաղորդման դեմ, որտեղից ամեն օր միտումնավոր կերպով ճնշումներ էին գործադրում Ղարաբաղի և, ընդհանրապես, հայ մտավորականության վրա` անվանելով նրանց ծայրահեղականներ: Այս ծանր օրերին Ղարաբաղի գրական ջոկատը մենակ չէր: Աշխարհով մեկ հնչեցին Անդրեյ Սախարովի, Միխայիլ Դուդինի, Վալենտին Օսկոցկու, Նույկինի, Ի.Բուրկովայի, Կիմ Բախշիի, Ց.Պասկալևայի, Սիլվա Կապուտիկյանի, Զորի Բալայանի, Բագրատ Ուլուբաբյանի, Սերո Խանզադյանի, Բոգդան Ջանյանի, Վարդգես Պետրոսյանի, Սերգեյ Սարինյանի, Սերգեյ Աբրահամյանի, Սևակ Արզումանյանի, Հայկ Խաչատրյանի, Զորայր Խալափյանի, Թորոս Թորոսյանի, Դայանա Տեր-Հովհաննիսյանի, Հրաչյա Հովհաննիսյանի, Գևորգ Էմինի, Վահագն Դավթյանի, Յուրի Սահակյանի, Ալվարդ պետրոսյանի, Բակուր Կարապետյանի, Գևորգ Դևրիկյանի և շատ ուրիշների ձայները: Արցախյան հիմնախնդրի հարցը թուրքերը, իրենց սովորության համաձայն, փորձեցին ծածկել ծխածածկույթով` քողարկելով սուտն ու կեղծիքը: Սակայն, դա նրանց չփրկեց, քանի որ հայ մտավորականներին իրենց հեղինակավոր ձայնը միացրին ռուս նշանավոր գիտնականները, գրողներն ու լրագրողները: Ադրբեջանցիներին ոչինչ չէր մնում անել, քան Ղարաբաղի հարյուր հազար հայերին վախեցնել 7 միլիոն թուրքով: Ի վերջո, խոսքակռվից նրանք անցան քարին, ապա սկսեցին ջարդեր կազմակերպել հայերի դեմ Սումգայիթում, Կիրովաբադում, անգամ` Ղարաբաղում: Այս ամենի արդյունքը եղավ այն, որ նրանք Ղարաբաղի հետ կորցրին նաև յոթ շրջան, որը փաստորեն պատմական Արցախն էր` իր դարավոր վանքերով, խաչքարերով, հայերեն վիմագիր արձանագրություններով: Ազատագրվեց նաև հայկական հինավուրց Շուշին` երկինք մխրճված իր եկեղեցիների խաչ ու գմբեթներով, Մուրացանի, Վաղարշյանի, Լեոի և շատ ուրիշ հայ երևելիների ծննդավայր Շուշին` հայոց արվեստների ու արհեստների անկրկնելի օրրանը: Այսօր արդեն մեր սեղանի վրա շատ գրքեր կան, որոնք ասում են զուտ ճշմարտությունը և տպագրվել են տառացիորեն գնդակոծությունների տակ, Ստեփանակերտում:

Արցախի գրողները ժխտեցին այն հայտնի ասացվածքը, թե, երբ որոտում են հրանոթները` մուսաները լռում են: Մեր գրողներն ու լրագրողները արցախյան գոյամարտում երգն ու զենքը գործածեցին միասին: Խրամատներում գրվում էին երգեր, ստեղծվում էր երաժշտություն, իսկ լրագրողների տեսախցիկները գործում էին գնդացիրների, ավտոմատների, հրանոթների հարևանությամբ: Երբեք չեն մոռացվի երիտասարդ գրողների երևանցի Սամվել Շահմուրադյանի և ղարաբաղցի Կոմիտաս Հակոբյանի սխրանքները: Նրանք զոհվեցին` զենքը ձեռքներին, ազատության երգը` շրթներին: Արցախի գրական ջոկատը շարունակում է մնալ առաջին դիրքերում: Ծնվում են նոր անուններ, նոր տաղանդներ: Գրվում է մեր նոր գոյամարտի տարեգրությունը, տող առ տող, էջ առ էջ, գիրք առ գիրք ամբողջանում է դեռևս շարունակվող գոյամարտի գեղարվեստական պատմությունը;

ՀՐԱՉՅԱ ԲԵԳԼԱՐՅԱՆ Արցախի գրական օջախի պողերը անթեղված են Մեսրոպ Մաշտոցի` Հայոց Երևելից երկրում բացած հինգ դպրոցներում: Մաշտոցյան տառերի լույսը, 5-րդ դարից սկսած, միշտ էլ փարոսի պես ուղեկցել է Արցախի հայերին: Պատահական չէ, որ Ղարաբաղի մշակույթի մեջ առաջնակարգ տեղը պատկանում է գրականությանը: Անկարելի է անտարբեր անցնել գրական այնպիսի մի հուշարձանի կողքով, ինչպիսին Դավթակ Քերթողի «Ողբն» է:

Read More


Սմելա Սարուխանյան

Բանաստեղծուհի, Արցախի գրողների միության անդամ` 1994 թվականից: Ծնվել է 1958թ. ԼՂՀ Մարտակերտի շրջանի Չլդրան գյուղում, ուսուցչի ընտանիքում: Միջնակարգ դպրոցն ավարտելով հայրենի գյուղում, 1975-79թթ. ուսումը շարունակել է Ստեփանակերտի մանկավարժական ինստիտուտում` ավարտելով ֆիզմաթ ֆակուլտետի ֆիզիկայի բաժինը: Աշխատել է մանկապարտեզում, դասավանդել դպրոցում՝ որպես ֆիզիկայի ուսուցչուհի: 1994-1998 թվականներին աշխատել է ԼՂՀ ԳՄ վարչությունում՝ որպես » Պըլը-Պուղի» երդիծական հանդեսի սրբադրիչ, 2003-2005 թվականներին՝ պատասխանատու քարտուղար: 1998-2003 թվականներին աշխատել է «Պոլիգրաֆ» պետական փակ բաժնետիրական ընկերության հրատարակչական կենտրոնում՝ նախ որպես սրբագրիչ, իսկ հետո՝ հրատարակչության տնօրեն: 2005 թվականից աշխատում է ԼՂՀ սոցիալական ապահովության նախարարությունում՝ նախ որպես աշխատակազմի վերահսկողության և մոնիտորինգի բաժնի առաջատար մասնագետ, այնուհետև՝ հասարակայնության հետ կապերի բաժնի գլխավոր մասնագետ:

Բանաստեղծություններով հանդես է եկել տարբեր լրատվամիջոցներով:

Տպադրվել են՝ «Հավատս լույս է» (1995թ., Ստեփանակերտ), «Լուսե պսակ» (1998թ., Ստեփանակերտ) բանաստեղծությունների ժողովածուները:

Տպագրության է պատրաստ «Ժամանակ», «Աշուն» և «Եղևնիներ» բանաստեղծությունների ժողովածուները:

Ստեղծագործություններ

Բեռնել PDF տարբերակը

Բանաստեղծուհի, Արցախի գրողների միության անդամ` 1994 թվականից: Ծնվել է 1958թ. ԼՂՀ Մարտակերտի շրջանի Չլդրան գյուղում, ուսուցչի ընտանիքում: Միջնակարգ դպրոցն ավարտելով հայրենի գյուղում, 1975-79թթ. ուսումը շարունակել է Ստեփանակերտի մանկավարժական ինստիտուտում` ավարտելով ֆիզմաթ ֆակուլտետի ֆիզիկայի բաժինը: Աշխատել է մանկապարտեզում, դասավանդել դպրոցում՝ որպես ֆիզիկայի ուսուցչուհի: 1994-1998 թվականներին աշխատել է ԼՂՀ ԳՄ վարչությունում՝ որպես » Պըլը-Պուղի» երդիծական հանդեսի սրբադրիչ,

Read More


Եղիցի լույս թիվ 4 (183) 2018թ. Վան ՆՈՎԻԿՈՎ ՀԵՐՈՍԱԿԱՆ ՊԱՏԳԱՄՆԵՐՈՎ (Ապրիլյան քառօրյա պատերազմը) …Ապրիլյան քառօրյան կորուստների տխուր մղձավանջով ու հերոսական պատգամներով հավերժական ու գալակտիկական ընդգրկումներ է ձեռքբերում: Կարծես նիզակից խոցված Քրիստոս լիներ հայը: Մարդկանց Հայացքները սառել են ցուրտ ու խավար երկնքի պես: Պատերազմի եղանակ է: Միտքս ձգվում է մանկության տարիները, երբ հարևան ազատամարտիկ Հակոբն ասում էր` ադրբեջանցիները նենգ են: Մենք խաղաղություն չենք կնքել ու ամեն ակնթարթի էլ կհարձակվեն: Հետո ինքն էլ, երբ արդեն զենքը փոխարինել էր հովվական ցուպով, ընկավ դավադիր թշնամու գնդակից: Միայն այդ նենգությունն ու հանկարծակիությունը կարող էր զորավիգ լինել, թիկունքից, քնած ժամանակ մարդուն կացնահարող խաժամուժին: Դա էլ չփրկեց, որովհետև, երբ թիկունքով չես կանգնում դեպի նրանց կողմը, չախկալի պես ճողոպրում են, որովհետև նրանց <<վրա գալն>> էլ է չախկալավարի: Ռոբերտ Աբաջյանը գիտեր, Արմենակ Ուրֆանյանը, Քյարամը, Անդրանիկը գիտեին ու թիկունք չդարձրին ոհմակին: Մանկությունից հմայվում էի հայոց բերդերի անառիկ բարձունքներով ու հոյակերտ վեհությամբ: Հետո, երբ տեսա 116-րդ մարտական դիրքը, հասկացա, որ հայոց բերդը հայ զինվորն է եղել ու կա… որ յուրաքանչյուր թիզ հողակտոր էլ բերդ է, եթե այնտեղ հայ զինվոր է կանգնած: Տղաները չտվեցին հայոց ոգու բերդը: Հետո հրաձգային գումարտակի հրամանատար, մայոր Էդիկ Մալոյանը 4-5 զինվորներով 100-ից ավելի թշնամու դեմ մարտով, պիտի վերադարձներ սրբավայր-բերդը ու հպարտության բերկրանքը: Երբ մտածում եմ նրանց մասին հոգիս մաքրագործվում է, վեհանում, մաքրվում առօրյա գաղջահոտ խժդժություններից, աթոռակռիվների սրտխառնոցից: Միլիարդավոր, միլիոնավոր, աստղեր են մարել նրանցից առաջ: Մի այդքան էլ պսպղում են երկնքում: Ես միշտ փնտրում եմ նրանցը, իմը, որն էլի նրանք են վառել երկնքում: Ու չեմ մոլորվում: Որովհետև միշտ վերադառնում եմ այնտեղ, որտեղ նրանք լույս են թողել հետոյի համար: Այդ հետոն, արդեն իմ բաժին պատերազմն է, որը սատանայի պես հետևելու է, ու անգամ Հյուսիսային բևեռում կամ Սահարայում գտնելու է ինձ: Հաստատ: Նրանք վերադարձրին այդ անխուսափելիության գիտակցումը: Արմենակը, Ռոբերտը, Քյարամը, Անդրանիկը: Հետո` Մալոյանը: Հասկացա, որ բերդեր ու ամրոցատիպ շինություններ ուրիշ տեղ չպետք է փնտրեմ ու բավարարվեմ միայն նկարահանելով կամ հիանալով: Արդեն ունեմ իմը, որը հարկ եղած դեպքում ինձնով է բերդ ու ամրոց դառնալու: Ես նրանցից մեկն եմ ամեն անգամ: Ռոբերտի հետ, քնքշորեն շոյում եմ նռնակի աղջկական կրծքի նման ուռուցիկությունը, Քյարամի հետ ատամներս զայրույթից ու ատելությունից սեղմած պայքարում Արմենակի հետ ցնցվում՝ գնդակների ծակծկոցներից: Այսպես, մի ամբողջ հավերժություն ձգվում է Քառօրյան: Մեր պատերազմն ուրիշ էր: Ցեղասպանության կրկնություն չթույլատրելու կռիվ է: Մի բուռ հողի վրա արժանապատվորեն ապրելու կռիվ է: Ու եթե աշխարհում դեռ էլի զինվոր կա, որ կռվում է հանուն գաղափարի ու արժանապատվության, էլի մեր զինվորն է: Ով, անկախ քաղաքական, տնտեսական, հասարակական համոզմունքներից, գիտի, որ իր տունը ցեղասպան թշնամուց միայն զենքն ու փամփուշտը կփրկեն: Ու Հայու գենը կրողի համար եթե կա մի կուսակցություն, որին կարելի է աներկբա միանալ, էտ Արմենակի, Ռոբերտի, Քյարամի ու նրանց զինակիցների հիմնածն է: Այլընտրանք չկա, մեր պատերազմն անգամ դժոխքում է մեզ գտնելու, քնած ժամանակ, աշխատանքի ժամին, ծովում, ջրում, ցամաքում օտար ափերում… Հայի պատերազմն ու կռիվն ուրիշ է: Միայն մեր բաժին բերդը պահելով, ու հարկ եղած դեպքում Մալոյանի պես հետ վերադարձնելով է արժանապատիվ ապրելու կերպը: Ապրիլյան պատերազմի իմ դիտանկյունը մայոր Էդիկ Մալոյանն է: Սակավաթիվ, ընդամենը մի ձեռքի մատների թվով զինվորներով, մարտի է դուրս եկել հակառակորդի ավելի քան 100 հոգանոց խմբի դեմ ու կարողացել վերադարձնել գրավված՝ 116-րդ մարտական դիրքը: Ապրիլի 2-ի գիշերը հրաձգային գումարտակի հրամանատար Էդիկ Մալոյանին տեղեկացնում են, որ հակառակորդը հարձակում է գործել: Էդիկն ու իր 5 մարտիկները, որ պետք է հետ բերեին թշնամու դավադիր հարձակմամբ գրավված դիրքը, չեն էլ պատկերացրել, որ հակառակորդի ուժերն անեհամեմատելիորեն գերազանցում են իրենց: Երբ մոտեցել են դիրքին, հասկացել են, որ գործ ունեն հակառակորդի 150 հոգանոց խմբի հետ, սակայն որոշել են մնալ ու պատվով ընդունել իրենց բաժին պատերազմը: Մոտ մեկուկես ժամ տևած փոխհրաձգությունից հետո, Էդիկն ու իր մարտիկները շրջանցել են դիրքը, հարվածել են աջ թևից ու անակնկալի բերել հակառակորդին: Խուճապի մատնված թշնամին նահանջել է: Էդիկին ու իր մարտիկներին հաջողվել է հետ բերել դիրքը: Այդ դիրքում էր, որ հակառակորդի հետ իր մարտն է մղել կապիտան Արմենակ Ուրֆանյանի ղեկավարած վաշտը՝ փոքրաթիվ զինվորներով: Դիրքը պաշտպանելիս արկի պայթյունից զոհվել են կապիտան Ուրֆանյանն ու շարքային Քյարամ Սլոյանը, շարքային Անդրանիկ Զոհրաբյանը, Ռոբերտ Աբաջյանը: Ռոբերտ Աբաջյանը մինչեւ հնարավոր վերջին պահը մարտ է մղել եւ վերջում իրեն ու հակառակորդի մի քանի զինվորների պայթեցրել նռնակով՝ չհանձնվելով նրանց: Հենց այս բերդ-դիրքի վրա կատարած առաջին երկու գրոհի ժամանակ էր, երբ թշնամու հատուկջոկատայինների ու վարձկանների ոհմակը փորձում էր ճեղքել մեր պաշտպանությունը, փշրեց իր ատամները, մեծ թվով կորուստներ ունեցավ, անզորությունից կատաղած վայրագությունների դիմեց… Անճարակությունից էր՝ պատիվն անպատվաբեր կերպով փրկելու համար: Մի առիթով Մալոյանը պատմել է, որ դիրքը հետ վերցնելուց ու ամրանալուց հետո մեր հետախուզական վաշտի անձնակազմը հակառակորդի ևս մեկ գրոհ է կասեցրել, որը կրկին ձեռնարկվել էր նրանց հատուկ նշանակության ստորաբաժանման կողմից: Դրան հաջորդել է շուրջ տասը ժամ տեւած հրետակոծությունը, բայց տղաները չթողեցին իրենց բերդը, որը Թալիշի ու Արցախի, Հայոց դարպասն է: Հիմա՝ նաև սրբավայր-ուխտատեղի: Քառօրյային հաջորդած օրերին նույն հերթափոխով էինք դիրքում կանգնում՝ ննգեցի Կամո պապին ու Ռոբերտը: Ռոբերտը միջին տարիքի էր, ազատամարտում ծնկից վիրավոր: Աղոթքի նմանող հայացքը հառում էր լուսնի ու աստղերի փոխարեն մեր բաժին երկինքը լուսավորող թշնամական հրթիռներին ու անօդաչու թռչող սարքերին, մտքով հասնում Մարտակերտի դիրքերում կանգնած որդուն: Կամավորական Կամո պապի բարձրաձայն խոհն էլ Ռոբերտի մտքերի ու մեր կենսակերպի աքսիոմայի ձեևակերպումն է. …Մտածում ու ասում՝ տեսնաս էս հինչ երգինքումա կիրվալ մեր ճկատեն գիրը. հունցու երեգյի ա իլալ, մունք մեր հորանց կողքին կռեվ ինք անում, պոստ պահում, սօր էլ մեր խոխեքն ըն մեզնհետ…


Ամալյա Գրիգորյան

ԿԵՆՍԱԳՐՈՒԹՅՈՒՆ

Ամալյա Գրիգորյանը ծնվել է 1986թ. հոկտեմբերի  26-ին, Ասկերանի շրջանի Խաչեն գյուղում: Նա ծննդավայրի Ղազարոս Աղայանի անվան միջնակարգ դպրոցը (2003թ.), Արցախի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետի հայոց լեզվի և գրականության բաժինը (2003-2008թթ.), ապա, նույն բուհում, ասպիրանտուրան (2008-2011թթ.) ավարտել է գերազանցությամբ:

2008թ.-ից աշխատում է Ստեփանակերտի Գրիգոր Նարեկացի պետհավատարմագրված համալսարանում՝ որպես հայոց լեզվի և գրականության ամբիոնի ավագ դասախոս։ 2018թ․-ից Ամալյա Գրիգորյանը  համալսարանում գործող Արեւմտահայերէնի, հայագիտութեան գիտահետազօտական Լուտովիկա եւ Յակոբ Այնթապլեան կենտրոնի տնօրենն է: 2015թ. Ամալյա Գրիգորյանը ՀՀ ԳԱԱ Մ. Աբեղյանի անվան գրականության ինստիտուտում պաշտպանել է թեկնածուական ատենախոսություն՝ «Ազգային-ազատագրական պայքարի արտացոլումն արցախյան պոեզիայում» թեմայով, ստացել բանասիրական գիտությունների թեկնածուի գիտական աստիճան:

Նա հեղինակ է գրականագիտական մի շարք հոդվածների և աշխատությունների, որոնք տպագրվել են «Գիտական ընթերցումներ» (2009թ.), «Նարեկ» (2011թ.), «Լրատու» (2009թ., 2011թ.), «Դպրատուն» (2014թ., 2015թ., 2016թ., 2017թ.), «Գիտական տեղեկագիր» (2011թ., 2015թ., 2016թ., 2017թ.), «Հայագիտական հանդես» (2015թ.), «Եղիցի լույս», «Ազատ Արցախ» և այլ պարբերականներում ու առանձին՝ «Ազատամարտի արցախյան պոեզիան» (2015թ․), «Բառը ժամանակակի զուգահեռականներում» (2018թ․) և  «Գեղագիտությունը և բանաստեղծությունը․ Սարինյանի հետ» (2018թ․) գրքերով։

Ամալյա Գրիգորյանը Արցախի և ՀՀ գրողների միության անդամ է:

ԿԵՆՍԱԳՐՈՒԹՅՈՒՆ Ամալյա Գրիգորյանը ծնվել է 1986թ. հոկտեմբերի  26-ին, Ասկերանի շրջանի Խաչեն գյուղում: Նա ծննդավայրի Ղազարոս Աղայանի անվան միջնակարգ դպրոցը (2003թ.), Արցախի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետի հայոց լեզվի և գրականության բաժինը (2003-2008թթ.), ապա, նույն բուհում, ասպիրանտուրան (2008-2011թթ.) ավարտել է գերազանցությամբ: 2008թ.-ից աշխատում է Ստեփանակերտի Գրիգոր Նարեկացի պետհավատարմագրված համալսարանում՝ որպես հայոց լեզվի և գրականության ամբիոնի ավագ դասախոս։

Read More